Feb 2, 2026

Pline

nghl: "Sắp đến lúc cả Hà Nội cũng không đổi nổi một tờ 500 nghìn rồi."


Quay trở lại thế giới ấy - tiếp tục luôn

(và cũng)





"Từng có một giai đoạn nơi người ta đọc những trang của Pline để đi tìm các sự chính xác; ngày nay chúng ta đọc chúng để tìm trong đó cái tuyệt diệu và thay đổi về quang học này đã chẳng hề gây hại gì cho danh tiếng của Pline."



(Pline kia - tức là Pline khác - là người viết thư và liên quan đến vụ núi lửa Vésuve)


Không mất hút hai nhân vật trước đây của chúng ta: Pline trích dẫn Polybe, chẳng hạn như ở vấn đề khoảng cách giữa "hai Bosphore" - nhưng nhất là, điều này thì tất nhiên, những gì liên quan đến châu Phi, bởi Polybe, do mối quan hệ với Scipion, có nhiều hiểu biết.

Ngược lại, điều đáng kinh ngạc là Pline không hề trích Strabon: điều này chỉ có thể là vì hoặc Pline không biết Strabon, do các vấn đề về in ấn và phổ biến cách thời đó, hoặc Pline có biết Strabon nhưng không muốn nhắc tới (và nó hàm ý không ít điều).

Nguồn của Pline, ở mức độ lớn, là Varron, Agrippa hay Callimarque.


Ở Quyển V, khi Pline bắt đầu chuyển từ châu Phi sang châu Á:

"Tôi không tìm được gì nữa để thuật lại về châu Phi.

IX. Châu Á nằm kề sát châu Phi; Timosthène nói nó trải rộng, từ cửa Canopique cho đến lối vào Pont, trên 2 638 000 bước; từ lối vào Pont đó cho đến lối vào Méotide, Ératosthène tính được 1 545 000 bước; nhưng toàn châu Á, với Ai Cập và cho tới Tanaïs, gồm 5 013 750 bước theo Artémidore và Isidore. Các biển của nó từng nhận nhiều cái tên, tùy theo cư dân sống trên bờ, chính vì thế chúng sẽ được nêu cùng lúc [khi nào nói đến những cư dân ấy].

Đất nước có người sống gần châu Phi hơn cả là Ai Cập, nó mở rộng về phía Nam vào lục địa, cho đến chỗ người Éthiopiens, họ bọc lấy nó từ đằng sau. Phần bên trong của nó được định giới hạn bởi sông Nil, nó, khi phân chia, ôm trùm lấy nó ở bên trái và ở bên phải: cửa Canopique phân tách nó khỏi châu Phi, cửa Pélusiaque khỏi châu Á;




No comments:

Post a Comment