E. E.

Bỗng tôi va trúng nhân vật ấy, một cách hết sức tình cờ.

Nếu ở lần đầu tiên này không đúng là cuốn sách về chuyện nhìn thấy ma ấy, thì tôi nghĩ mình sẽ ngần ngừ không muốn bắt đầu (cũng như kết thúc).

(nó đã có tiếng Việt chưa nhỉ? và Olga Tokarczuk đã được dịch những gì rồi? - hỏi luôn cho nhanh)

Hai nhân vật vừa đi vừa nói chuyện về tâm phân học - ở thời điểm đó vẫn còn là một cái gì đó rất mới mẻ; một người (già hơn) kể cho người còn lại về Sigmund Freud hồi còn nhỏ đi tàu dừng lại ở nhà ga ấy và đã có một cái gì đó giống như một revelation: kết luận là, tâm phân học đã được sinh ra tại Breslau

E. E. là tên viết tắt của nhân vật chính, một cô bé: Erna Eltzer.

Cuốn sách lớn của Tokarczuk:

Tôi tìm cách để không biết gì về nó - việc không hẳn dễ vào thời bây giờ - nhất là, Jakób nào? một J. nào đó, nhân vật trong Thánh Kinh, hay gì nữa? có rất nhiều Jakob, (chẳng hạn, nếu muốn có thêm thì: đây); tức là nhảy thẳng vào.

Đoạn đầu là một cha xứ, bối cảnh là thế kỷ 18: rất có thể nghĩ câu chuyện là về Công giáo Ba Lan hồi đó. Nhưng nó ngoặt ngay sang chủ đề chính, và vậy là có không ít liên quan đến cuốn sách của IBS.

Tức là, một câu chuyện về Messiah, thêm một câu chuyện nữa, trong đó cả Sabbatai Zevi cũng được nhắc đến, nhưng cuốn tiểu thuyết của Tokarczuk nói đến đoạn (ngay) sau đó.

Một người rất quan tâm đến vấn đề Messiah là Walter Benjamin: một giây phút của hiện tại bước vào tiếp xúc với một giây phút của quá khứ trong một Bild, thì đó là "thuộc messiah", giây phút "có tính cách messiah". Một cái gì đó ở gần sát với mức của phổ quát.

WB và Kafka là hai mặt của cùng một điều.

Cuốn sách dày hơn nghìn trang của Tokarczuk tiếp tục nhắc tôi nhớ đến Isaac Bashevis Singer. Trong một cuốn tiểu thuyết của Singer, nhân vật chính viết phơi ơ tông tiểu sử Jacob Frank. Thế nhưng "Jakób" của Tokarczuk lấy đối tượng chính là nhân vật này.

Tóm tắt: sau Sabbatai Zevi (biệt danh "nhân vật thứ nhất") đã xuất hiện thêm hai người khác, cũng là Messiah. Sabbatai Zevi hoạt động tại Constantinople còn mấy người sau chuyển sang Salonique; trong câu chuyện Sabbatai Zevi chi tiết lừng danh là nhân vật đó theo Islam, tức là Messiah của người Do Thái lại cải đạo. Jacob Frank là nhân vật kế tiếp, và cuốn sách của Tokarczuk viết về Jakob Frank cùng các "frankiste". Cả Jakob cũng rất islamic, Thổ, và thêm yếu tố mới là người Do Thái tại Ba Lan, ít nhất là một nhánh, chống Talmud và sẵn sàng nhận báp-têm Công giáo.

Trong câu chuyện cũng xuất hiện Baal Shem Tov; Singer từng thực sự viết một cuốn sách về nhân vật đó (chứ không chỉ là đối tượng cho một nhân vật tiểu thuyết viết văn).

Tôi đọc cuốn sách của Tokarczuk đến chỉ còn một, hai trang nữa là hết "Sách Cát", sắp chuyển sang "Sách Sao chổi" - Quyển đầu là "Sách Sương mù" thì chợt một điều hiện ra (thỉnh thoảng nó xuất hiện, theo lối không thể giải thích, một cái gì đó phát xuất từ đâu đó không thể biết), và tôi thấy, trông thì rất giống nhưng không phải. Vậy thì được một nửa. Cả câu chuyện này lẫn câu chuyện nhìn thấy ma kia đều chỉ là mấy thứ ở mức độ của curiosity, không hơn.

Thế là tôi ngừng, không đọc nữa.