May 10, 2010

Đóng góp cho cộng đồng

Trời mưa vãi lin-hồn chẳng biết làm gì chẳng biết đi đâu thôi ngồi nói một chuyện đã định nói từ lâu mà chưa có thì giờ vậy.

Tôi bắt đầu già rồi, có vẫy cánh giương vây như thế nào thì tôi cũng bắt đầu già rồi; tôi đã bằng tuổi Bác Hồ ở vào tuổi tôi bây giờ rồi.

Bắt đầu già, tôi cũng bắt đầu có những ý nghĩ khác, những cảm giác khác, cả những lúc thức dậy thấy cơ thể mình không như mười lăm năm trước, như một năm trước, như hôm qua. Tôi cũng bắt đầu yêu chuộng các giá trị cổ điển hơn những gì trước mắt, hơn trước đây nhiều.

Khi còn trẻ, nếu có chút đầu óc, người ta sẽ nghĩ cuộc đời này là một mớ giẻ rách (ref. bài thơ "Có những lúc" của Lưu Quang Vũ), khái niệm số đông, cộng đồng, tập thể là shit, đám đông thì ngu ngốc mà tập thể là một lũ vô tri, chỉ có thể nương nhờ vào một mình ta, tự tung tự tác, tự cung tự cấp, tự đầy đủ, và tự thừa mứa.

Cho đến lúc ta hiểu ra, những gì ta làm tưởng cho mình ta lại không hoàn toàn như vậy. Cộng đồng không phải là trừu tượng, nó vẫn không kém phần thù địch và xa lạ và ngớ ngẩn, nhưng nó cụ thể. Cộng đồng là cái môi trường con tôi sẽ sống ở trong. Nếu tôi muốn con tôi sống tốt, thì cộng đồng nó sống phải tốt (hơn cộng đồng tôi từng sống). Muốn được như vậy thì tôi phải làm một cái gì đó.

Một cái gì đó, tôi cũng phải cụ thể hóa nó, vì không một mức độ trừu tượng thuần túy nào là có ích cả.

Tôi rất thích cách khoa học gọi công việc của mình: đó là các "contribution", các đóng góp. Một cách gọi khiêm nhường.

Trước đến nay, tôi luôn nói dịch thuật với tôi là một hobby. Tôi biết chẳng ai tin tôi, ngay cả khi tôi nói đó là một hobby nghiêm túc. Các bác thiếu lòng tin lắm :) Tôi nói thật đấy. Từ giờ tôi sẽ đi vào con đường hobby hẳn cho các bác xem.

Các "chủ nợ" của tôi cũng đừng lo, tôi sẽ không thiếu nợ bao giờ.

Tôi sẽ dùng blog này để thực hiện một số project dịch thuật hướng về phía cổ điển, tức là dịch nhiều thứ cổ điển một cách hoàn toàn free, ai thích đọc cũng được, sau này có in thành sách thì cũng không phải điều tôi quan tâm. Dĩ nhiên, mọi đối tượng đều phải thuộc public domain rồi. Tôi không thích làm gì trái luật.

Dịch, in thành sách rồi bán, tất nhiên cũng là việc hữu ích, nhưng sau một số năm tôi nhận thấy cũng không có ích nhiều như tôi từng kỳ vọng.

Cụ thể, tôi sẽ có các project Balzac, Montaigne, Stendhal, Flaubert, Sterne, và Proust. Mở đầu sẽ là project Balzac, tiểu thuyết La Femme de trente ans (Người phụ nữ ba mươi tuổi).

Các bác coi quyết định của tôi đúng là một hobby hộ với nhé. Đừng có nói cái gì cái tâm cái teo nghe mệt mỏi lắm. Cái "tâm" luôn luôn thường trực xuất hiện trên miệng bọn văn sĩ nửa mùa, bọn nhà quê, bọn trọc phú, bọn giang hồ đểu. Có thể tôi cũng không thoát hoàn toàn được các loại kia, nhưng ít nhất thì tôi cũng cố.

Nhân tiện đây tôi cũng đang định nhờ luật sư tư vấn các khía cạnh luật pháp xem có khả năng lôi ra tòa một số đồng chí phỉ báng, sỉ nhục, vi phạm đời tư cá nhân tôi trên Internet hay không. Chuyện này có một số lúc khá nghiêm trọng, và chỉ có lòng khinh bỉ mà tôi dành cho những người đó mới ngăn cản tôi làm một cái gì đó. Nay thì tôi nghĩ khác rồi, ngay cả trong việc này, nếu tôi làm, thì ít nhất cũng có ý nghĩa cảnh cáo để những chuyện bỉ ổi như vậy bớt đi.

56 comments:

  1. Hấp dẫn nhỉ, vote cho bạn Nhị 1 cái.

    ReplyDelete
  2. Rất đặc sắc! Tôi có vài ý nghĩ tương đồng, và đã một lần "tâm sự" trên blog này về việc "chịu chơi" để làm việc công ích. Những nhu cầu thương mại thời thượng không có giá trị sâu sắc và lâu dài. Nếu thực sự là "hobby" và có đủ khả năng sinh sống song hành, tôi thấy đây là một project tuyệt vời. Còn việc nêu lên ở đoạn cuối, tôi đề nghị NL đừng tốn tâm sức vào nó. [NSC]

    ReplyDelete
  3. Cái "tâm" luôn luôn thường trực xuất hiện trên miệng bọn văn sĩ nửa mùa, bọn nhà quê, bọn trọc phú, bọn giang hồ đểu. Có thể tôi cũng không thoát hoàn toàn được các loại kia, nhưng ít nhất thì tôi cũng cố.
    Khoái đoạn này của bác quớ. Dù những đoạn khác đã thú vị ròi :-D

    ReplyDelete
  4. từ Hải phòng
    Rất hay,hoàn toàn ủng hộ bạn.

    ReplyDelete
  5. Hay hay. rất quyết liệt ạ.

    ReplyDelete
  6. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
  7. Proust... từng đọc được tác phẩm dịch "Đi tìm thời gian đã mất" của ông này, mà chỉ đọc được mỗi tập 2, nên văn dịch vốn đã khó hiểu lại càng thêm khó hiểu.

    ReplyDelete
  8. Hoan hô. Thật là cám ơn trời mưa :) À mà hình như Nhị Linh đã có một blogspot nữa chuyên dành cho việc này thì phải (là việc dịch thuật free ấy)

    ReplyDelete
  9. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
  10. The trua nay bac da khan khoan de nghi tiep tuc duoc an com nha hon la an com rang chua :D Chuyen hoi luat su, em hoan toan nghi la can thiet!

    ReplyDelete
  11. @sonata: Chị cho em hỏi là blogspot nào ạ? Em mới!

    ReplyDelete
  12. lâu lắm rồi ko được đọc các bản dịch free bạn NL post lên blog.

    ReplyDelete
  13. em gt lần sau ghi cái tên vào nhá, để ano mà nói như thế nghe cứ giật hết cả mìn hehe

    bác nkd: chị nghĩ là bác nói rất đúng :d bản thân chị bây giờ ngay cả khi biết có bọn đang nói xấu mình cũng không trẻ con đến nỗi phải vào xem bằng được

    mình cũng thích các bạn can mình hơn là "xui nguyên giục bị" :d vì bản chất mình là... nói thế nào nhỉ, pacifiste invétéré, ưa chuộng hòa bình chán ghét chiến tranh, nhưng có lúc cũng cần có hành động mạnh mẽ

    chị So ơi em làm gì có cái blogspot nào như thế đâu, chỉ có một cái trước đây vì ngu IT nên create nhầm, có post cái gì bao giờ đâu, mà lần này dịp quan trọng quà nhớ thật nà to nhớ :p

    thỉnh thoảng mình cũng có dịch một số bài báo cộng với chương đầu tiểu thuyết "Zone" đấy chứ, à ừ mà cũng lâu gặp nhiều chuyện linh tinh nên cũng bỏ bê thật hihi

    ReplyDelete
  14. ơ mấy cái comment của chị nkd và chị So vừa nãy còn đọc được giờ lại bị xóa đi nhỉ?

    ReplyDelete
  15. Hehe thế đã mua thuốc cảm cúm uống chưa hehe. Mà chưa gì đã lo chiến tranh nhỉ. Chuyện hỏi luật sư là bước chuẩn bị trong tương lai nếu cần đến hành động mạnh mẽ :p

    ReplyDelete
  16. Bạn Nhị sẽ lôi kéo được ối bạn tham gia hoạt động cộng đồng cùng một cách tự nguyện mà chẳng phải nói câu gì ấy chứ :)

    ReplyDelete
  17. Có nhiều bạn đã dịch cho vui và cho không lâu nay rồi ấy, nếu gom lại được thì có phải là tuyệt tuyệt không! :)

    ReplyDelete
  18. hì, mình có các project rất cụ thể và rất cá nhân, thêm nữa hợp tác dịch thuật là một việc cực kỳ khó chứ không dễ, nên các bạn sẽ giúp được mình tốt nhất bằng việc phê bình, bình luận, gợi ý etc.

    tất nhiên các bạn có thể quảng cáo thoải mái ở đây, hoặc nếu muốn mình quảng cáo hộ cũng được (nhưng chú ý phải là domaine public nhé)

    ReplyDelete
  19. Nên dịch free, "như Tinvan", nếu không bị bức bách về kinh tế, và nên chọn tác giả cần dịch ngay!
    Chúc mừng!
    NQT

    ReplyDelete
  20. Thay mặt cộng đồng, ke ke, xin cảm ơn các "contribution" (đóng góp, "cống hiến", ke ke) trong tương lai của bạn.

    Tớ xin hứa tớ trong tương lai nếu có project nào hoàn thành, Nemo sẽ có bài tập về nhà là đọc project của chú Nhị Linh để contribute vào việc phát tán các project này :-D

    ReplyDelete
  21. Hobby này cực kỳ quá! Chúc Nhị Linh luôn có thể làm những điều mình thích như vậy.

    H.

    ReplyDelete
  22. lần đầu tiên thấy bạn td20 thật là hiền, không thấy mở ngoặc nói thêm là chú Nhị Linh gửi quà sớm cho cháu Nemo để cháu chóng nhớn giúp chú một tay nhá :d

    ReplyDelete
  23. Không phải bạn Nhị Linh già, mà là đã nhìn trầm tĩnh và xuyên suốt nhiều thứ.

    Nói là hobby cho văn nghệ, nhưng thực ra là sẽ nghiêm túc, vất vả đấy.

    Cứ làm đi, trước mắt thì không được cái gì, nhưng về lâu dài vẫn được những cái có thể không quy ra tiền nhưng rất đáng quý và tự hào.

    Dịch thuật là công việc mệt mỏi, giờ trẻ không làm, đến khi già, mắt mờ, tay mỏi, đầu óc hỗn loạn, thì khó làm được gì.

    Thằng nào chửi mình, thì kệ cha chúng nó. Tay đâu mà bụm miệng người thế gian. Hơn nữa, nếu mình vô vị, vô thưởng vô phạt thì chúng nó đã chẳng mất công chửi.

    Lần sau, nếu mưa vãi lin-hồn không đi đâu được thì ở nhà hôn-lìn vợ, chả sao.

    ReplyDelete
  24. "Tôi cũng bắt đầu yêu chuộng các giá trị cổ điển hơn những gì trước mắt, hơn trước đây nhiều...
    Cộng đồng là cái môi trường con tôi sẽ sống ở trong. Nếu tôi muốn con tôi sống tốt, thì cộng đồng nó sống phải tốt (hơn cộng đồng tôi từng sống). Muốn được như vậy thì tôi phải làm một cái gì đó" ======> This sounds similar to captain Rhet Butler's idea when he argues with Scarlet on Bonnie's education , ????? .

    ReplyDelete
  25. bạn CANT không phải bạn CATN thỉnh thoảng cũng comment ở đây phải không? hai bạn cùng Botchan hay Bonchan cả làm mình bối rối quá :)

    thực sự là không nhớ đã từng đọc kỹ Cuốn theo chiều gió đến mức nhớ được các tình tiết nữa

    ReplyDelete
  26. duyên dáng cúi chào người đầu tiên nhìn thấy chữ lin-hồn, từ sáng tới giờ rất tủi thân vì sáng tạo độc đáo thế không được ai nhìn nhận cả

    ReplyDelete
  27. Ủng hộ những đóng góp cho cộng đồng! Ủng hộ hành động lúc trời mưa!
    (Là blogging và vv...
    Câu mở đầu có thoang thoảng hương xa mẹ, hình như có gì vương vấn đâu đây) :P
    Dịch free thì hình như NL có làm rồi đấy chứ nhỉ, hồi xưa có đọc "Những cuộc phiêu lưu của chàng trai trẻ" ở blog NL, vẫn còn hay sao ý nhỉ.

    ReplyDelete
  28. khồng ạ, em giấu đi rồi

    chính ra em thích dịch mấy cái đó cơ, nhưng mà thôi, cộng đồng khó chịu nổi nhiệt há há

    "Những chiến công của một chàng Don Juan trẻ" nguyên tác Ngô Thừa Ân í nhộn Guillaume Apollinaire

    ReplyDelete
  29. À ừ nhỉ, cái tên, mình cứ nhớ cái gì đại khái thế, mà đọc cái ấy không hiểu sao như đọc vụng, khối bạn thẹn chả dám comment, mình cũng rứa :)

    ReplyDelete
  30. Bạn NL dịch tập 1 Proust đi. Tập 2 có bản dịch của Nguyễn Trọng ĐỊnh rồi mà tập 1 thì hình như vẫn chưa có?

    ReplyDelete
  31. À còn cái khoản kiện tụng, mình ủng hộ hehe :)).

    ReplyDelete
  32. Ai cũng nhìn thấy nhưng đa số đỏ mặt lờ tịt đi thôi :") Không ngờ có người ngồi rình :))

    ReplyDelete
  33. à chị So delete vì hơi giật mình, sợ bạn NL ko chủ trương public SN! thế cứ public ngày 19/5 được hả ;))

    ReplyDelete
  34. Bạn Người tình dang dở nói đúng. Thấy thì ai cũng thấy nhưng không lẽ hô hoán lên rồi tập trung cả làng lại xem?:))

    ReplyDelete
  35. Chinh ra moi lan troi mua hoac bi om, ban NL viet rat hay nhe ;))

    FR

    ReplyDelete
  36. Vầng ạ, 19/5 vô tư luôn :d

    ReplyDelete
  37. chị FR: Anh chỉ sợ rồi trời sẽ đổ mưa/Xóa nhòa hết những gì em hứa

    cứ sợ một cái là oách xà lách hết :))

    ReplyDelete
  38. Mình không ủng hộ việc dịch miễn phí. Cái gì miễn phí không sống được lâu.

    ReplyDelete
  39. Anh NBC: free là cho một số project nhất định thôi ấy chứ :d

    ReplyDelete
  40. 1 phiếu pro cho ý định của bác :)

    ReplyDelete
  41. @ tht
    Trang TV mien phi duoc 1 con giap roi
    NQT

    ReplyDelete
  42. Hay quá, em ủng hộ hobby của anh ạ. :)

    ReplyDelete
  43. em ủng hộ việc dịch các tác phẩm kinh điển nhưng ngoài ra, anh có thể dịch luôn cả các sách về lý thuyết văn học không ạ ?

    ReplyDelete
  44. Thế này thì NL phải mọc thêm 3 đầu và 9 tay! Năm sáu cái computers cùng một lúc, multitasking to the max. :) [NSC]

    ReplyDelete
  45. "Những chiến công của một chàng Don Juan trẻ": minh co doc may chuong NL dich, thay dich gia rat tam huyet va say me ;))
    FR

    ReplyDelete
  46. oi, thế là k bao giờ có chuyện free "những chiến công của Don Joan" nữa à?chẹp chẹp! tiếc hùi hụi. Chả nhẽ bạn NL lại sợ dư luận đến thế? hay cứ bia hơi bán kèm, một Balzac đi kèm nửa Don Juan đi!Nói thật là ngoài những chuyện hay ho một cách cao siêu thì những chuyện hay ho làm đỏ mặt cũng làm cho bạn NL hấp dẫn hơn đáng kể. Thôi, cho xin thêm chương nữa đi, năn nỉ!

    ReplyDelete
  47. Đúng là rất khó mọc thêm tay thêm chân thêm đầu, mua thêm computer thì dễ hơn. Nhưng cái vụ bạn MV nói vẫn thuộc một ít vào đây... có điều không hobby bằng, mà là công việc bình thường của tôi. Tôi cũng hay cho lên đây những gì có thể cho lên, còn thì nhiều cái cũng đã đăng trên một số tạp chí chuyên ngành đấy. Nói đúng ra lý thuyết là chuyên ngành được đào tạo của tôi :)

    Các bác cũng lạ, lúc post don Juan thì cấm bác nào dám comment cổ vũ, giờ thấy thiếu vắng trống trải rồi chứ gì hehe, lại đâm ra năn nỉ hihi. Bao giờ tình hình kd (kim dung) ở VN tốt hơn in béng bản dịch cả quyển nó mới máu các bác ạ.

    ReplyDelete
  48. Hobby cua ban NL thì chắc ai cũng hoan nghênh, vì nói gì thì nói, nó vẫn chỉ là 1 hobby, vui thì làm mà buồn thì thôi, đâu liên quan gì đến việc dịch miễn phí bền hay không bền, hay là mọi người đề nghị bạn NL dịch thêm cái này cái nọ cái kia ạ...
    Tôi thì thích nhất là đoạn nói về cái tâm của bài này đấy ạ!
    "Đừng có nói cái gì cái tâm cái teo nghe mệt mỏi lắm. Cái "tâm" luôn luôn thường trực xuất hiện trên miệng bọn văn sĩ nửa mùa, bọn nhà quê, bọn trọc phú, bọn giang hồ đểu. Có thể tôi cũng không thoát hoàn toàn được các loại kia, nhưng ít nhất thì tôi cũng cố."

    ReplyDelete
  49. Đây là lần đầu tiên comment trên blog NL nên cho phép em nói dài dòng tí: Em đọc blog NL từ năm... 16 tuổi (khoan, đừng có bĩu môi!), tức là 3 năm trước (sau đó hơi lâu lâu mới phát hiện ra cái identity thật của bạn ý, dù đã cháy túi cho sách bạn ý dịch từ trước khi đọc blog). Cho đến giờ, 99% những gì NL viết (chưa kể dịch) là.em... không hiểu, nhưng vẫn đọc toàn bộ vì 1% còn lại.
    (Lưu ý NL là trong số người đọc blog này có teen, những từ như “lin-hồn” nên hạn chế ^^)

    Lần này comment là vì đồng cảm với cái đoạn “khi người ta trẻ...”, vì từ khi có chút ý thức cá nhân em đã bắt đầu nghĩ y chang như vậy. Có khi nào đến thời điểm “tôi bắt đầu già rồi” thì em cũng nghĩ về xã hội giống như NL bây giờ?

    Còn chuyện dịch free thì cứ thoải mái, không nói gì đến “cái tâm” cả. Vì xét cho cùng NL có làm vậy thì động cơ đầu tiên cũng chỉ là vì bản thân NL muốn thế, không làm thì chính NL khó chịu đầu tiên chứ ai! (Dù sao cũng phải thank you!)

    Comment này không có câu hỏi nên không cần lời đáp. Em cam đoan là không chửi chủ blog chỉ vì không có lời đáp, mà cũng không dám (thật em không ngờ NL dữ thế!).

    (Giờ thì bĩu đi!)

    ReplyDelete
  50. Hello bạn Non,

    Rất thông cảm với bạn vì bạn thông cảm với mình, cách biệt đến chục tuổi mà như thế được thì khó lắm, cách hẳn 30, 40 tuổi thì lại dễ hơn :d

    À bạn nên đổi "3 năm trước" thành "ba năm rồi" hoặc "cách đây ba năm" thì mình nghĩ là tốt hơn.

    Chúc bạn Non thật là lâu, nhưng đừng Lon Non nhé.

    ReplyDelete
  51. à, với cả bây giờ còn trẻ bạn Non nói thế thôi, cho nó có "màu", khi nào về già thế nào bạn cũng nghĩ lại, không phải 1% và 99% đâu, mà giả dụ có đúng thế thật, thì bạn đọc vì 99% kia, chứ không phải cái 1% đâu :p

    ReplyDelete
  52. Cám ơn anh đã khẳng định lại về những dự án dịch. Thật ra em không không hẳn hoàn toàn muốn nói đến những sách lý thuyết 100% đâu. Như có một lần em thấy anh dịch 1 phần của quyển L'empire des signes của Barthes. Rất tuyệt ạ :)

    ReplyDelete
  53. Đã bảo không chửi mà bạn ý cũng hồi đáp, hay cái cách cam đoan của mình nghe không thật nhở?

    Lần này thì em có câu hỏi thật đây, bụng của NL đẹp thì trả lời, còn không thì: Đồ bụng xấu!

    + Em không hiểu cái hồi đáp số hai của NL. Chắc phải đợi đến già!

    + Em chấp nhận đổi “3 năm trước” thành “cách đây ba năm”. Còn nếu dùng “ba năm rồi” thì khi ghép với đoạn trong ngoặc kế đó, nó sẽ thành một câu mà giả dụ em đọc thấy nó trong sách, em sẽ phải đọc lại vài lần mà vẫn thấy... kỳ (cái này chắc là cá nhân thôi).

    + Câu hỏi: Phía trên em dùng từ “đồng cảm”, phía dưới NL dùng từ “thông cảm”. Em đã tra từ điển, và cách hiểu của em là “đồng cảm” là có chung cảm nghĩ, cảm xúc khi ở-cùng một hoàn cảnh; còn “thông cảm” là hiểu được hoàn cảnh của-nhau. Nếu NL dùng từ khác em là có chủ ý thì vui lòng giải thích cho em về hai từ đó. Cảm ơn!

    ReplyDelete
  54. Đã bảo không chửi mà bạn ý cũng hồi đáp, hay cái cách cam đoan của mình nghe không thật nhở?

    Lần này thì em có câu hỏi thật đây, bụng của NL đẹp thì trả lời, còn không thì: Đồ bụng xấu!

    + Em không hiểu cái hồi đáp số hai của NL. Chắc phải đợi đến già!

    + Em chấp nhận đổi “3 năm trước” thành “cách đây ba năm”. Còn nếu dùng “ba năm rồi” thì khi ghép với đoạn trong ngoặc kế đó, nó sẽ thành một câu mà giả dụ em đọc thấy nó trong sách, em sẽ phải đọc lại vài lần mà vẫn thấy... kỳ (cái này chắc là cá nhân thôi).

    + Câu hỏi: Phía trên em dùng từ “đồng cảm”, phía dưới NL dùng từ “thông cảm”. Em đã tra từ điển, và cách hiểu của em là “đồng cảm” là có chung cảm nghĩ, cảm xúc khi ở-cùng một hoàn cảnh; còn “thông cảm” là hiểu được hoàn cảnh của-nhau. Nếu NL dùng từ khác em là có chủ ý thì vui lòng giải thích cho em về hai từ đó. Cảm ơn!

    ReplyDelete
  55. hic, có chủ ý gì đâu, trẻ tuổi mà đã kỹ tính thế lớn rồi lại khổ ra đấy :d

    ReplyDelete
  56. Trong post này tôi thích hai ý định: "contribution" và "project dịch". Cả hai ý định đều đáng nể (dù làm được bao nhiêu, vì đâu là chuyện của một vài người, mà tất cả).

    Về "contribution" thì đến tuổi này - có lẽ gần gấp đôi tuổi bạn NL - tôi mới nghĩ tới (qua những thảo luận có tính chính trị học).

    Còn chuyện dịch sách tôi cho là quan trọng vô cùng. Ở nhiều xứ văn minh học thuật cao, họ vẫn dịch hầu như tất cả sách của thế giới. Mà có lẽ nhờ vậy mà họ mới thành "văn minh" chăng?

    TB. Có thể vì đã rời VN từ năm 18,19 - bằng tuổi bạn Đặng Non khi viết post trên - tôi cũng không hiểu tại sao bạn NL nói là "3 năm rồi" (It has been 3 years, since... "5 năm rồi không gặp, từ khi em lấy chồng...", thơ NTN, PD phổ nhạc) đúng hơn "3 năm trước" (Three years ago I was 16 year old...). (LV)

    ReplyDelete