Một vicar

Tác phẩm có "vicar" trong nhan đề đáng nhớ hơn cả? La Profession de foi du vicaire savoyard (Rousseau) và The Vicar of Wakefield (Oliver Goldsmith). Quyển thứ hai, như đã nói, là do Goethe. Trăm sự nhờ Goethe.

Cùng quyển ấy, Wakefield phá thế độc tôn của Tom Jones trong địa hạt văn chương Anh thế kỷ 18. Ta sẽ xem có thể làm như vậy đến mức nào.

Những người như Oliver Goldsmith phải vật lộn với nhiều thứ: chuyện không hề dễ, với một thời như thế. Sau những người như Goldsmith, mọi thứ đã khác hẳn - đã có hình thức vững: chẳng hạn, có thể xem một nhân vật ngay sau đó.

cặp nữa

cặp này, thì cũng (tiếp) luôn cặp kia; tức là (erratum), cặp kia rồi thì cũng luôn cặp này

Viết trước cái chết

"chỉ một tờ giấy cũng có thể gói được bất kỳ cái gì, thậm chí là tất tật mọi thứ, miễn là nó đủ to, à không phải xin lỗi nói nhầm, miễn là nó đủ mỏng"

(E. K., oui il est de retour, et ce n'est pas trop tôt)

"Viết (về) cái chết" và "viết trước cái chết" thì không phải là cùng một điều.

Cũng không phải, không hoàn toàn, là "biết trước cái chết" (của chính mình): sự biết trước này khiến tôi nghĩ ngay, khi thấy cần một ví dụ, đến nhân vật ấy.

Đối với Robert Walser (và, rộng hơn thì)

Nádas Péter: luit. Lui

Khi thấy một nhà văn mà ta đọc từ suốt nhiều năm, đọc hết cuốn sách này đến cuốn sách khác - có thể theo đúng trình tự, có thể không, mà đúng hơn là theo một trật tự nào đó rất khó nắm bắt với nhiều can thiệp của tình cờ - in hồi ký (nhất là, cuốn hồi ký ấy lại đặc biệt dày), thì ta hiểu là đã bắt đầu khác: đã bắt đầu hết.

("ngôi nhà" - không kèm thêm "và những etc."; và "tình yêu")

thoát đúng lúc

như vậy là như vậy là

Chiến tranh & Hòa bình

Nỗi buồn chiến tranh

chiến tranh

Màu của chiến tranh

đúng hôm nay cách đây 9 năm

đừng nhìn Shiva, mù đấy

Giống mọi khi nào xảy ra tranh cãi trên diện rộng, vấn đề toàn bị nhìn nhận sai, thậm chí là hoàn toàn ngược lại: vấn đề không nằm ở chỗ Bảo Ninh dám, mà