Tôi từng nhắc đến một quãng miền Nam tranh luận về dịch thuật, tập trung vào tờ phụ trương của tạp chí Văn, chủ yếu có thể gọi là "nhị Trần chiến nhị Phùng" (xem thêm ở đây).
Ai muốn đọc bài Trần Phong Giao mắng Phùng Khánh (liên quan đến Salinger), Trần Thiện Đạo mắng Phùng Thăng (liên quan đến Jean-Paul Sartre) thì có thể liên hệ với tôi.
Showing posts with label tran-phong-giao. Show all posts
Showing posts with label tran-phong-giao. Show all posts
Feb 5, 2016
Apr 29, 2014
Jan 20, 2010
Sách (VI): Dại
Đi đêm lắm cũng có ngày gặp ma, à nhầm, mài sắt nên kim, à vẫn nhầm, cứ tìm sẽ thấy cứ xin sẽ được :) Nói dài dòng một chút, chứ chuyện thật ra chỉ là hôm trước nói về quyển Giết chết một con chim mốc-kinh, nhân đọc trong lời giới thiệu có nói tới mấy quyển có liên quan đâm ra muốn được nhìn thấy, thì nay đã được cầm một trong số đó: Hoa dại - tập truyện ngắn Mỹ, Đắc Lê dịch, NXB Lao động, 1972 (in 20.130 cuốn).
Theo lời chú thì các truyện trong tập dịch từ nguyên bản tiếng Anh rút từ một số tập truyện của các nhà xuất bản Ngoại văn Mát-xcơ-va, Đại học Mát-xcơ-va, Bảy biển Béc-lin (CHDC Đức). Tên các tác giả đều phiên âm nhưng sách được làm rất cẩn thận, cuối sách có "Sơ lược tiểu sử các tác giả" và có ghi tên theo đúng tiếng Anh. Các nhà văn là Giéc Lăn-đơn (Jack London), Ô. Hen-ri (O. Henry), Ơ-xkin Con-đoen (Erskine Caldwell), Giéc Con-roi (Jack Conroy), Uy-li-ơm Xe-roi-ơn (William Saroyan), Rút Xtên-bớc (Ruth Steinberg), Phi-líp Bo-nô-xki (Phillip Bonosky), Rinh Lát-nơ (Ring Lardner), Đo-rơ-thi Pa-cơ (Dorothy Parker), Mi-len Bren (Millen Brand) và Leng-xtơn Hiu-dơ (Langston Hughes). 12 nhà văn, tổng cộng 20 truyện.
Ngoài Jack London, O. Henry và Langston Hughes quá nổi tiếng, các bác đặc biệt chú ý nhé: có hai nhà văn cùng quãng thời gian đó cũng được giới dịch thuật Sài Gòn khai thác không ít là William Saroyan và Erskine Caldwell. Người thứ hai thì mới gần đây NXB Văn hóa Sài Gòn đã cho in lại quyển Kinh nghiệm đời văn, Trần Phong Giao và Nhã Điển dịch.
Đặc biệt, chắc vì Hoa dại là một tập sách "trọng điểm" thành thử ra nó có cả một "Lời giới thiệu" rất oách của Nguyễn Đức Nam, một chuyên gia văn học phương Tây rất nổi tiếng thời ấy, của ĐH Tổng hợp (rất tiếc là Nguyễn Đức Nam không viết quyển sách nào cả). Lại một số đoạn hay:
"Trong các nhà văn này có người đã đi đến với chủ nghĩa cộng sản, như Phi-líp Bô-nô-xky. Ông đã từng sang thăm Việt-nam, được Hồ Chủ tịch tiếp chuyện và từng viết sách về Việt-nam."
"Nhìn chung, trong sáng tác, Ô. Hen-ri không có sức mạnh và chiều sâu của những nhà văn hiện thực Mỹ đầu thế kỷ như Giéc Lăn-đơn hay Thi-ơ-đo Đrai-dơ. Mặc dầu đã trải qua một con đường đời khá gian truân vất vả, Ô. Hen-ri vẫn không hết ảo tưởng về xã hội Mỹ, cho nên trong khá nhiều trường hợp, ông không tránh được bệnh tô hồng hiện thực, làm dịu nhẹ những mâu thuẫn có thật trong xã hội Mỹ, bằng cách tìm một lối kết thúc bất ngờ có hậu cho những câu chuyện của mình hoặc tô đậm màu sắc trữ tình, hài hước trong những tình huống mà ông miêu tả."
Theo lời chú thì các truyện trong tập dịch từ nguyên bản tiếng Anh rút từ một số tập truyện của các nhà xuất bản Ngoại văn Mát-xcơ-va, Đại học Mát-xcơ-va, Bảy biển Béc-lin (CHDC Đức). Tên các tác giả đều phiên âm nhưng sách được làm rất cẩn thận, cuối sách có "Sơ lược tiểu sử các tác giả" và có ghi tên theo đúng tiếng Anh. Các nhà văn là Giéc Lăn-đơn (Jack London), Ô. Hen-ri (O. Henry), Ơ-xkin Con-đoen (Erskine Caldwell), Giéc Con-roi (Jack Conroy), Uy-li-ơm Xe-roi-ơn (William Saroyan), Rút Xtên-bớc (Ruth Steinberg), Phi-líp Bo-nô-xki (Phillip Bonosky), Rinh Lát-nơ (Ring Lardner), Đo-rơ-thi Pa-cơ (Dorothy Parker), Mi-len Bren (Millen Brand) và Leng-xtơn Hiu-dơ (Langston Hughes). 12 nhà văn, tổng cộng 20 truyện.
Ngoài Jack London, O. Henry và Langston Hughes quá nổi tiếng, các bác đặc biệt chú ý nhé: có hai nhà văn cùng quãng thời gian đó cũng được giới dịch thuật Sài Gòn khai thác không ít là William Saroyan và Erskine Caldwell. Người thứ hai thì mới gần đây NXB Văn hóa Sài Gòn đã cho in lại quyển Kinh nghiệm đời văn, Trần Phong Giao và Nhã Điển dịch.
Đặc biệt, chắc vì Hoa dại là một tập sách "trọng điểm" thành thử ra nó có cả một "Lời giới thiệu" rất oách của Nguyễn Đức Nam, một chuyên gia văn học phương Tây rất nổi tiếng thời ấy, của ĐH Tổng hợp (rất tiếc là Nguyễn Đức Nam không viết quyển sách nào cả). Lại một số đoạn hay:
"Trong các nhà văn này có người đã đi đến với chủ nghĩa cộng sản, như Phi-líp Bô-nô-xky. Ông đã từng sang thăm Việt-nam, được Hồ Chủ tịch tiếp chuyện và từng viết sách về Việt-nam."
"Nhìn chung, trong sáng tác, Ô. Hen-ri không có sức mạnh và chiều sâu của những nhà văn hiện thực Mỹ đầu thế kỷ như Giéc Lăn-đơn hay Thi-ơ-đo Đrai-dơ. Mặc dầu đã trải qua một con đường đời khá gian truân vất vả, Ô. Hen-ri vẫn không hết ảo tưởng về xã hội Mỹ, cho nên trong khá nhiều trường hợp, ông không tránh được bệnh tô hồng hiện thực, làm dịu nhẹ những mâu thuẫn có thật trong xã hội Mỹ, bằng cách tìm một lối kết thúc bất ngờ có hậu cho những câu chuyện của mình hoặc tô đậm màu sắc trữ tình, hài hước trong những tình huống mà ông miêu tả."
Jun 14, 2009
Cả một mùa thu đã quá giang
Câu trên được Đặng Tiến trích trong bài "Thi giới Đinh Hùng": "Hoa quay đầu, cánh bướm cũng vu quy/Cả một mùa thu đã quá giang". Theo tôi đây là bài có giá trị nhất của cả tập Thơ thi pháp và chân dung, gần như đưa ra cả một lý thuyết về đọc và hiểu Đinh Hùng, trong hoàn cảnh có rất ít người nghiên cứu Đinh Hùng. Bài này cũng là nơi Đặng Tiến thể hiện ác cảm với Hoài Thanh-Hoài Chân, những người không thích thơ Đinh Hùng ("âu đó cũng là một vinh hạnh cho Đinh Hùng"): "Tôi không dám nghĩ Hoài Thanh và Hoài Chân dốt thơ, nhưng các ông ấy có ít chìa khóa quá - nếu không phải chỉ có một chìa khóa passe-partout" (tr. 396). Chàng Hoài Điệp Thứ Lang theo Đặng Tiến (Đặng Tiến lại theo lời Trần Phong Giao) có vẻ rất buồn phiền vì vụ không được Hoài Thanh đoái hoài. Đúng đấy, thế là may đấy :)
Bao năm nay người ta cứ khen ngợi ca tụng Thi nhân Việt Nam, trong các lý do có một điều luôn được nhay đi nhay lại: Hoài Thanh (và Hoài Chân) có con mắt xanh, chọn được toàn người làm thơ hay. Lập luận này rất yếu. Những người theo dõi thơ hồi đó tôi thấy ai cũng nói tới các nhân vật ấy cả, loay hoay xoay trở thì đằng nào cũng đâu có thể không kể đến những Thế Lữ, Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư vân vân và vân vân. Tôi cũng nghe nhiều người nói để hiểu hết thơ trước 1945 chỉ cần đọc ba quyển Thi tù tùng thoại của Huỳnh Thúc Kháng, Chương Dân thi thoại của Phan Khôi và Thi nhân Việt Nam là đủ. Đúng là giản tiện hóa vấn đề một cách sâu sắc.
Bao năm nay người ta cứ khen ngợi ca tụng Thi nhân Việt Nam, trong các lý do có một điều luôn được nhay đi nhay lại: Hoài Thanh (và Hoài Chân) có con mắt xanh, chọn được toàn người làm thơ hay. Lập luận này rất yếu. Những người theo dõi thơ hồi đó tôi thấy ai cũng nói tới các nhân vật ấy cả, loay hoay xoay trở thì đằng nào cũng đâu có thể không kể đến những Thế Lữ, Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư vân vân và vân vân. Tôi cũng nghe nhiều người nói để hiểu hết thơ trước 1945 chỉ cần đọc ba quyển Thi tù tùng thoại của Huỳnh Thúc Kháng, Chương Dân thi thoại của Phan Khôi và Thi nhân Việt Nam là đủ. Đúng là giản tiện hóa vấn đề một cách sâu sắc.
Subscribe to:
Posts (Atom)