Sep 17, 2010

Nhan sắc hủy hoại

Tận dụng cơ hội thư ký sang trọng cắp cặp đi công tác nước ngoài :d (mắt vẫn dở hơi lắm, nhiều lúc mờ tịt chả nhìn thấy cái mẹ gì cả).

---------------

Nhan sắc hủy hoại

Trong khi nhà văn cuối mùa tuổi tác thường xoay sang vẽ tranh, thì họa sĩ lại vương vất một ám ảnh ngược chiều: nhiều họa sĩ thích viết. Lẽ dĩ nhiên ít nhà văn vẽ cho ra được một bức tranh để cho đám họa sĩ kiêu bạc phải chấp nhận đúng là tranh không cần dụng đến sự xuê xoa dễ tính, và cũng không nhiều họa sĩ như Đỗ Phấn trình làng ổn thỏa một cuốn tiểu thuyết như “Vắng mặt” (Bách Việt & NXB Hội Nhà văn). Và trong khi các nhà văn tạm gọi là chuyên nghiệp say sưa cách tân hình thức rồi thì truy tìm giọng mới (rất hay bị lạc tông) thì “những người bên ngoài” điềm đạm nhận lấy trách nhiệm bù đắp cho khoảng trống giọng văn cổ điển. Tuy nhiên, cũng phải nói rằng họa sĩ Đỗ Phấn cũng có lúc quá đà thể hiện mình nắm chắc văn chương chữ nghĩa, như khi ông viết: “Cô đã quyên sinh vào một chiều mưa dai dẳng trong căn nhà vườn âm u tối bên cạnh dòng sông dùng dằng như không chảy” (tr. 59): một sự lộ liễu nhắc nhở tới nhà thơ Thu Bồn có thể cũng làm người ta tủm tỉm cười như khi xem một bức tranh khiến ta da diết nhớ Matisse.

Nhưng, như đã nói ở trên, cuốn tiểu thuyết này điềm đạm kể chuyện. Lại có thêm một tiểu thuyết về Hà Nội, cái thành phố nhiều sông hồ nhưng ít giang hồ (tên hai người bạn thân của nhân vật chính cũng mặt nước sóng vỗ: Giang và Hà), với những người đàn ông “loay hoay ba cái chuyện lịch sự” (tr. 81). Những người đàn ông trong cuốn tiểu thuyết, một nhóm bạn chơi với nhau từ nhỏ, đều thiên về khép kín (nói chữ là “sống nội tâm”), cởi mở vừa phải và thường là loay hoay tự đặt câu hỏi (“Vắng mặt” có mật độ câu hỏi dày đặc). Đàn ông Hà Nội không chỉ biết rõ mùa nào mua hoa gì và mua ở đâu, mà còn là những người có giọng nói vừa đủ nghe, hiếm khi chuyển tông, cả trong lúc đê mê hoan lạc nhất lẫn khi cay đắng bẽ bàng. Đời họ chẳng mấy khi phiêu bồng ngang dọc mà chậm rãi uể oải, thậm chí là lủi thủi tội nghiệp.

Và những người đàn ông ấy được Đỗ Phấn miêu tả dịch chuyển chủ yếu ở hai lĩnh vực. Dường như chỉ có hai lĩnh vực ấy, và đó cũng là một cách nhìn: họ chuyển từ quán rượu này sang quán rượu khác, và từ nhan sắc này sang nhan sắc khác, hoặc nói chính xác hơn, họ chuyển quán rượu còn các nhan sắc lần lượt di chuyển qua cuộc đời họ. Trong “Vắng mặt”, quán rượu nào cũng bờ sông, và nhan sắc nào cũng nhiều đường cong. Trừ khi con mắt họa sĩ của Đỗ Phấn quá ưu ái và biết tìm ra đường cong ở nhiều chỗ khó ngờ, nếu không “Vắng mặt” đi theo rất đúng một quy luật: nó khẳng định đàn ông Hà Nội lúc nào cũng say đắm cái đẹp. Thế nhưng, con người nghệ sĩ khi đứng tuổi đã chua chát nhận ra: “chất kích thích cho lứa tuổi của mi không phải là rượu. Cũng chẳng phải đàn bà” (tr. 250-251). (Ở “Vắng mặt”, nhân vật kể chuyện tự xưng là “mi” chứ không phải “tôi”). Sự thật này có lẽ phải đi một quãng rất dài trong rượu và nhan sắc thì mới thấm thía nổi.

Sep 16, 2010

Sài Gòn sáng 15 tháng Chín


(một buổi sáng không có trong sự thật :d)

tôi bị đau mắt

thật là đau khổ và căm phẫn

càng căm phẫn bởi vì mắt tôi rất là đẹp

nhìn chung mọi thứ bắt đầu bằng vần m. của tôi đều rất chi là đẹp, nhưng tôi sẽ dừng việc miêu tả ở đây, kẻo mang tiếng tụt đồ để câu view :)

tặng bác Đỗ Trung Quân này:

Giang hồ phố nhỏ Đỗ Trung Quân
Mặc áo thì thôi khỏi mặc quần
Mắt nhỏ mắt to thường rất ướt
Giang hồ phố nhỏ Đỗ Trung Quân

;p

Sep 11, 2010

Sách (XIX) Tâm hồn là một hiệu cầm đồ

Trong số sách mới được tặng đợt vừa rồi, có Hồ Xuân Hương: hoài niệm phồn thực của Đỗ Lai Thúy. Tất nhiên đây là lần tái bản; lần in đầu cách đây cũng lâu rồi. Hồ Xuân Hương vẫn sẽ cứ là đối tượng nghiên cứu lâu dài ở Việt Nam, nhất là khi té ra Lưu Hương ký mới được tìm lại còn làm nảy sinh nhiều vấn đề hơn nữa, và cũng chẳng "báu vật quốc gia" gì hehe. Trong chuyên luận này Đỗ Lai Thúy tìm hiểu về tam giác (Đỗ Lai Thúy có nhiều tam giác khác nữa) tiểu sử, văn bản và dâm tục.

Chị Hậu khảo cổ tốt bụng gửi cho Khảo cổ học bình dân Nam Bộ. Từ thực nghiệm đến lý thuyết, mà chị (tức tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu) viết cùng Lê Thanh Hải, một người không xa lạ với nhiều người. Vừa ra xong một tập tản văn cùng Nguyễn Thị Minh Thái (tên ghép thành Thái Hậu) thì chị lại có thêm một quyển sách (tên ghép thành Hải Hậu: :d).

Câu "tâm hồn là một hiệu cầm đồ" là của Saul Bellow. Đố các bác biết ở trong quyển nào? Cũng trong quyển đó còn có một miêu tả siêu đẳng: mặt tôi như một cái nhà thờ xây dở. Đoán đi nhá, sách sắp in, một trong những quyển nên chờ đợi nhất của dịp cuối năm, cũng như một quyển sắp in của Đỗ Lai Thúy.

Sep 9, 2010

Raymond Carver - Về viết

[xong cả rồi, các bác ném đá đi, à hay là thay đá bằng gạch, tôi đang cần gạch xây chuồng bò; tôi định nuôi bò; sáng sớm tinh mơ tôi sẽ ra chuồng bò nằm dưới bụng bò vừa lơ mơ ngủ vừa hứng, tôi sẽ có những giấc mơ sweet and wet, còn bây giờ tôi đi ngủ, with my very dry dreams]

[“On Writing”, trích từ Fires, Essays, Poems, Stories, Vintage, 2009 (bài “Về viết” viết năm 1981, đăng trên The New York Times Book Review); tập sách đề tặng Tess Gallager, người-mà-ai-cũng-biết-là-ai-đấy]

Sep 6, 2010

Nguyên Sa Trần Bích Lan





Nguyễn Vy Khanh viết bài "Văn học miền Nam qua một bộ "văn học sử" của trong nước" phàn nàn về chất lượng bộ sách Văn học Việt Nam nơi miền đất mới của Nguyễn Q. Thắng chỉ ra nhiều lỗi lầm, trong đó có những chỗ chính xác, như khi trách Nguyễn Q. Thắng nói Nguyễn Nam Châu là bút danh của Nguyễn Văn Trung. Thế nhưng cho dù nỗi niềm bức xúc lớn đến đâu thì khi tranh luận cũng cần chính xác.

Sep 4, 2010

Đau lòng

Mặc dù đang rất nhiều việc bù đầu cũng như chợt nhớ ra vô số deadline, đồng thời rất muốn được một hôm đi ngủ sớm, vẫn thấy đau lòng khi nghe bạn nói. Sorry cho mình tóm tắt mấy lời của bạn ra đây mà không xin phép trước nhé.

Tức là lại thêm một người bỏ con đường của chúng ta, một con đường cách đây vài năm tấp nập huyên náo những người thích sách vở và cả những người tự xưng là thích sách vở, giờ đìu hiu vắng vẻ. Cùng một lứa bên trời lận đận, ôm rơm rặm bụng. Mình biết là bạn đã rất cố, cho dù chẳng ai thực sự biết được người khác đã cố đến như thế nào. Người ta sẽ cố đến lúc không thể cố được nữa, mọi chuyện đơn giản có ngần ấy thôi. Có gì đâu mà vất vả trong lòng, khi mà đường chúng ta đi chẳng thể nào là một voie royale.

Sep 3, 2010

Mới chỉ bắt đầu thôi

bạn này viết hồi ký oách này :d


Lại là tôi đây, Manolito đây. Vẫn Manolito ở trong cuốn sách mang tên Manolito Mắt Kính. Có những người đọc xong cuốn đó cứ nghĩ là thôi đấy, là đã biết hết chuyện đời tôi. Trên hành tinh Trái đất này nhiều người cứ nghĩ mình khôn lắm. Ông Nicolás của tôi nói đời tôi thì phải cần hàng đống bách khoa toàn thư thì may ra mới đủ được; mà ông nói thế không phải vì ông là ông của tôi đâu nhé, ông nói thế là bởi vì điều đó quá đúng. Trong tám năm của đời tôi trên quả địa cầu (tức thế giới trần gian), đã có nhiều chuyện xảy tới với tôi đến nỗi 92 năm còn lại tôi cũng chẳng đủ thời gian để kể cho hết. Tôi nêu con số 92 là bởi nếu được lựa chọn thì tôi thích mình chết ở tuổi 100. Chết trước cái tuổi ấy thì thật không đáng sống. Tôi vẫn luôn luôn nói với ông tôi như thế này:

- 87 tuổi mà đã chết thì chẳng hay ho gì ông ạ, đợi hẳn 100 tuổi hẵng chết, hai số không to như hai cái bánh ông nhé, chẵn chằn chặn đấy.