tiếp Mario

(đã tiếp tục "Francastel")

Mario rất có thể là trò chơi điện tử: nấm Mario, cứu công chúa etc. - có lẽ đây là Mario hấp dẫn hơn cả so với mọi Mario khác - cũng có thể là cầu thủ bóng đá, Mario Kempes, hay nhạc sĩ, Mario Castelnuovo-Tedesco (nhân vật được thế hệ nhạc sĩ trẻ hơn gọi là "cha già"). Nhưng ở đây là một nhà văn: Mario Vargas Llosa.

(năm ngoái (một trong những) chủ đề là nối, còn năm nay, tiếp)

Sách mới đầu năm

Vừa "Sách mới cuối năm" đã đến ngay Sách mới đầu năm: từ đầu năm đến cuối năm thì lâu, chứ từ cuối năm đến đầu năm thì lại rất nhanh.

Mario Vargas Llosa (không hẳn) ở Việt Nam

Trước tiên, xem ởkia. (giữ rất vững nguyên tắc viết "ởkia")

Walter Benjamin về Marcel Proust

Walter Benjamin có một ý tưởng rất kỳ dị: để hiểu Baudelaire, chỉ có thể nhờ vào Proust. Đây là một trong số khoảng một triệu ý tưởng kỳ dị của Benjamin.

Đến lượt Benjamin: để hiểu được Benjamin, bắt buộc cũng phải thông qua Proust, một phần rất lớn. Chẳng hạn: tác phẩm lừng danh Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit của Benjamin, làm thế nào để hiểu được đây? Tôi không tin bất kỳ ai có thể hiểu tiểu luận ấy nếu không rành rẽ những gì liên quan đến một nhân vật rất bất ngờ: bà ngoại của nhân vật Marcel trong À la recherche du temps perdu. Tuyệt đối không có cách nào khác; mọi con đường khác đều chủ yếu chỉ để lộ một sự hiểu giả vờ mà thôi.

Juan Rulfo: Macario

Mười năm vừa rồi, tôi sống trong một nghịch lý lớn.

ngắn hơi thì hay là không bơi

Về cái sự nhà văn Việt Nam, nhất là nhà văn nữ, viết được vài cái truyện (ở một số trường hợp, duy nhất chỉ một), vài bài thơ rồi thôi luôn, nhiều người đã bàn lắm rồi. Các nhà phê bình gọi đó là hiện tượng “ăn mình”, ăn hết mình thì thôi, mà cái “mình” thì hơi ít nên chỉ có thế, lại có lúc người ta đồ rằng những thiên chức đặc thù của giới tính khiến họ phải bận rộn chăm lo những việc khác trần tục nhiều hơn, thành ra phải bỏ bê cái thứ xa xỉ văn chương chữ nghĩa. Chưa hết, lại có hiện tượng là một số nhà phê bình văn học chỉ chăm chăm tìm tác phẩm của nhà văn nữ để chê bôi ỉ ôi. Ỉ ôi nhiều như thế thì làm sao mà chịu nổi, hãi quá mà “đám xuân xanh ấy” đành “bỏ cuộc chơi” thì cũng là dễ hiểu thôi.

Nhưng nhìn sâu xa hơn, nhìn theo hướng tâm linh huyền bí, dựa vào quy luật nhân quả và âm dương ngũ hành, thì cũng phải chắt lưỡi lắc đầu mà nói rằng không ít nhà văn nữ ở buổi đầu của tuổi xuân xanh đã hơi dại dột đặt ra những cái nhan đề như thể chặn đứng mọi sự tiếp tục của tương lai. Trong hào hứng, họ quên mất rằng nếu đặt tên sách là Khi người ta trẻ thì lúc không còn trẻ lắm nữa biết làm gì đây.

Hoặc nữa, cái tên Đi hết đường mưa đọc lên nghe hao hao mùi vị của định mệnh: đã “đi hết” rồi thì còn đi đâu được nữa, không những thế, “đường mưa” còn là một thứ rất nguy hiểm, chiểu theo tinh thần lời bài hát của một ca sĩ (nam) mới đây đã hâm nóng báo chí trên mạng bằng bộ ngực của mình: “Nếu ngày xưa bước đi nhanh qua con đường mưa/Thì anh đã không gặp người/Nếu ngày xưa em nhìn anh nhưng không mỉm cười/Thì anh đã không mộng mơ”. Đường mưa và những hệ lụy của nó, hẳn là phải có chút ít cay đắng từng trải rồi người ta mới thấu hiểu được. Lại có nhà văn khẩn khoản Tìm trong nỗi nhớ, đã là tiền triệu cho một sự đứt đoạn vì không hướng tới tương lai rồi, ngay tiếp sau đó vẫn nhà văn ấy lại đặt tên truyện của mình là Trên đỉnh dốc, thật là giống như là tự thách thức mình trong một môn thể thao mạo hiểm đòi hỏi những năng lực xuất chúng về đổ dốc để không bị ngã giữa lưng chừng.

Lại có những thứ cứ dính chặt vào các con số hung hiểm cực kỳ khó thoát khỏi vòng ảnh hưởng (trong môn khoa học tâm linh, những con số sở hữu bên trong chúng quyền năng bí ẩn lắm). Hai ví dụ thuộc hàng kinh điển của loại này là “Tình yêu chỉ năm chiếc lá”: giời ạ, thế chiếc lá thứ sáu thứ bảy thứ tám thì biết để vào đâu bây giờ? Hoặc nữa, “Một trăm linh tám cây bằng lăng”: có phải là khi thấy cái tên này, bạn ớn lạnh sống lưng mà liên hệ tới Lương Sơn Bạc và rùng mình lo sợ cái từ “bạc” nó vận vào mà phát tác, có phải vậy không? Và số phận cây bằng lăng thứ một trăm linh chín thì sẽ như thế nào đây?