Trí thức Việt Nam và Hitler

Đề tài nghe vớ vẩn nhưng thật ra rất nghiêm túc, chứ không phải như những đề tài nghe rất nghiêm túc nhưng thật ra lại rất vớ vẩn :)

Vấn đề này liên quan ngay tới chủ nghĩa quốc gia Việt Nam (tôi thuộc vào những người thiên về gọi cái ấy là "chủ nghĩa quốc gia" hơn là "chủ nghĩa dân tộc").

Nhiều trí thức nổi tiếng của Việt Nam trước 1945 từng thể hiện thái độ ngưỡng mộ, muốn học tập Hitler. Ở đây ta có thể hiểu là họ nghĩ theo lối "kẻ thù của kẻ thù chính là bạn của ta"; trong tình thế chống Pháp, khi nước Đức Hitler đánh Pháp, không những thế thời gian đầu còn chiến thắng vang dội, thì nhiều người đã nhìn vào đó như một lối thoát cho Việt Nam, một đồng minh tiềm năng. Vả lại, Quốc Xã cũng là chủ nghĩa quốc gia; ở Việt Nam thì Phạm Quỳnh lại theo đường lối chủ nghĩa quốc gia bảo hoàng, học theo tư tưởng của Charles Maurras.