Apr 24, 2024

Arnold Bennett

c'est imminent (thậm chí đã có bản thảo)


từng có lúc, tôi định biến Arnold Bennett thành "một người" (một người gần đây nhất), nhưng gặp phải tai nạn:

Apr 23, 2024

Arena

(tiếp tục KH)

tiếp tục thế giới ấy: nhưng không còn là từ thế giới ấy, mà nhìn vào nó


Nhân vật ở đây là Paul Veyne: như vậy thì có luôn quy chiếu, là một nhân vật đã nói tới gần đây - ít nhất là trên phương diện câu chuyện ở bên cạnh. Paul Veyne thì ở bên cạnh ai? bên cạnh Michel Foucault.

Nhan đề cuốn sách của Veyne về một phương thức trong thế giới Hy Lạp-La Mã, nhiều người sẽ biết ngay nhan đề ấy từ đâu ra:

Apr 21, 2024

Nỗi xúc động gọi là

(tiếp tục "Khái Hưng 2""cầm ô")


Pierre Reverdy viết essai dưới đây vào năm 1950, đăng trên Mercure de France, ngày 1 tháng Tám. Đấy là đã sau hơn 30 năm nhà thơ Reverdy làm thơ, ngay từ đầu đã gây kinh dị cho những người như André Breton, etc. Sự kinh dị ấy nằm chính ở chỗ: không thể bình thường hơn.


Nỗi xúc động gọi là thơ ấy

Pierre Reverdy

Apr 17, 2024

Bí mật của truyện

Bắt đầu một bài mới về Henry James, thì bài cũ cũng đã hoàn thành luôn.

Lần này, người bình luận James là Tzvetan Todorov (Todorov: tìm theo label sẽ có nhiều, nhưng lại có hai label, "todorov" và "tzvetan-todorov"). Nếu bài trước là một essay của một người cùng thời với James, thì essay của Todorov được viết hơn nửa thế kỷ sau khi James chết - và đó là cái nhìn của một lý thuyết gia văn học (Todorov chính là một trong những người làm văn chương James trở nên đáng chú ý trở lại, trong giới nghiên cứu).

Bài của Todorov, "Bí mật của truyện: Henry James" có thể tìm được trong một cuốn sách, Poétique de la Prose.

Apr 15, 2024

Khái Hưng viết thời luận (1)

(tiếp tục "Cầm ô đi trên đường đông", "Mai""người đã cùng tôi phụ rất tròn")


Câu chuyện của Khái Hưng: Khái Hưng Trần Khánh Giư có câu chuyện rất lớn; đấy là một trong những câu chuyện lớn nhất. Những ai có câu chuyện lớn? hãy nghĩ đến Nguyễn Văn Vĩnh, hay thậm chí, Nguyễn Du.

Những gì Khái Hưng viết vào những tháng cuối đời, trong vòng nhiều năm tôi đã đi tìm. Nhất là mục "Chuyện Lẩn Thẩn". Đây là một thứ không dễ.

Apr 12, 2024

Rất tròn

"rất tròn": không chỉ là tròn bình thường, mà tròn xoe, tròn to (để biết là tròn cái gì: đấy)


Apr 9, 2024

Virgile poesis

vẫn tiếp tục nhân vật ấy (cũng thêm)

cũng như thế giới ấy


(đã tiếp tục loạt bài gần đây, tự tìm nhé)

Apr 7, 2024

Montaigne philo

đã tiếp tục một loạt bài ngay trước (tự tìm nhé)

và vậy là, tiếp tục nhân vật ấy


Dẫu chuyện (nghe) có lạ đến đâu, Montaigne - trong suốt nhiều trăm năm - không phải là đối tượng của triết học (bởi vì có những cái nhìn khác nhau - câu chuyện đó). Chuyện này rất mới.

Apr 1, 2024

Henry James, Junior

(tiếp tục "Mai", "RB", "thú dữ", "parapluie""haimươinăm")


Vừa trở thành tác giả của bình luận mới nhất về văn chương Henry James, Công Hiện đã dịch một trong những bình luận sớm nhất, niên đại 1882.

Mar 30, 2024

thời gian thú dữ

"thật khủng khiếp khi nghĩ cuộc đời của chúng ta là một cuốn tiểu thuyết, không cốt truyện cũng chẳng nhân vật chính, được làm nên từ trống rỗng và thủy tinh, từ ấp úng nóng"

(Mandelstam)


Đọc cuốn sách của Ralph Dutli viết về Ossip Mandelstam, tôi mới biết, rằng Crimée chính là Tauride. Tại sao điều này lại trôi đi không để tôi nắm bắt được, khi mà tôi từng đọc không ít thứ về Crimée? Tức là, Tauride, Iphigénie, sự hiến tế, câu chuyện cổ đại và huyền thoại nổi tiếng.

Mar 27, 2024

RB

RB nhưng không Roland Barthes, cũng không Roberto Baggio


(như vậy là tiếp tục Henry James; cũng tiếp tục "cầm ô đi")

Mar 18, 2024

sàn nhà

Sàn nhà? trong một cuốn tiểu thuyết của Patrick Modiano, cặp trai gái trẻ tuổi không rời khỏi sàn nhà, suốt một thời gian dài. Chỉ sàn nhà.

Rất có thể, dần dà, sàn nhà sẽ trở thành chính cuộc đời chúng ta, trở thành chính chúng ta. Nó trở thành chúng ta từ chân, hoặc cũng có thể là từ lưng.

(tiếp tục "cầm ô""books no")


Mọi thứ - hoặc gần như thế - đều được nhìn từ sàn nhà:


Mar 9, 2024

Bloc-notes


note, notes, nốt: với các "Bloc-notes", vậy là cùng một lúc, hai nhân vật viết báo chính trị đồ sộ nhất suốt mấy chục năm ở Pháp (nhân vật thứ hai: cũng đang viết tiếp; tiếp tục một số, như, và rồi)

Mar 3, 2024

Trở lại Aron

(cũng còn may, vì ít nhất thì không phải là "Trở lại Eden")

[tiếp tục "vingt ans""falsebook": hai cái rất liên quan đến nhau; chính tôi tận bây giờ mới nhận ra được cái đó, tức là sự liên quan ấy]


Rất dễ nghĩ là vì cái kia (cuốn sách ấy) cho nên tôi nghĩ đến Raymond Aron, nhưng thật ra là ngược lại:

Mar 2, 2024

Robert Walser: Kleist ở Thun

Heinrich von KleistRobert Walser

giờ đây thì, Walser lại viết về Kleist: Walser lấy Kleist làm chủ đề để viết


(tiếp tục "books no facebook""Hai mươi năm dịch thuật (phần tiếp theo)": có vẻ như là đã bắt đầu nhìn được một số thứ rõ ràng hơn)

Mar 1, 2024

books no facebook

facebook is a false book

(công việc chuyển vẫn tiếp tục, nhưng có thể nói là đã xong rồi; tiếp tục "TB & YL", tiếp tục "hai năm" cũng như "hai mươi năm"

"chuyển" thì cũng đồng nghĩa với việc vứt bớt đi: chuyển nhà bao giờ cũng là cơ hội tuyệt vời để vứt đi vô số chổi cùn rế rách, những gì lưu cữu)

Feb 20, 2024

chuyển chương

Lần trước, đã là (trọn vẹn) một chương. Giờ, ta sẽ bắt đầu chuyển sang một chương khác.

(tiếp tục "Marcel Granet")

Đây là một "Chapitre VI" - vậy là đã có không ít chương, chẳng hạn như II, hoặc IV.


Chương VI: Truyền thống không mấy chắc chắn: James và nước Anh

Feb 16, 2024

trước ngày

Trước ngày 1/1/1924


Tôi mới biết là nhà xuất bản lấy tên theo (một tác phẩm của) Mandelstam đã đóng cửa hiệu sách tại Paris, vào những ngày cuối năm 2023.

Hiệu sách ấy (từng) nằm ở rue Cardinal Lemoine, số 66, lưng chừng dốc, bên tay trái, nếu đi về phía sông Seine. Tức là trên đường đến bến tàu điện ngầm.


Feb 13, 2024

Marcel Granet

Đã nói (không ít) đến các sinologue, giờ cần phải nói đến một nhân vật sinologue trọng yếu, Marcel Granet:

Granet thuộc vào thời (ít nhất là không xa) của một sinologue trọng yếu khác, đã được nhắc đến đậm đà; Granet cũng phê phán nhân vật ấy không hề ít.

Vị trí của một nhân vật như Marcel Granet quan trọng đến mức khi cách đây không lâu xảy ra tranh cãi giữa các sinologue Pháp thì đó vẫn là référence: đại khái, người ta có thể đánh giá nhau thông qua việc có trung thành với các bài học từ Marcel Granet hay không.

Feb 8, 2024

Thanh niên Mỹ

Nhân vật ấy không chỉ là sử gia, mà còn bình luận văn chương Henry James: cuốn sách về James đó trong nhan đề cũng có từ "Muse" (giống như): La Muse démocratique. Henry James ou les pouvoirs du roman. Chương III của cuốn sách liên quan chặt chẽ đến những tác phẩm của James mà chúng ta đang quan tâm. Trong phân tích của tác giả, hai yếu tố lớn được dựa trên (trở thành nền tảng) là: Tocqueville và Irony.

(các trích dẫn từ Những người châu ÂuVẽ một phụ nữ được lấy từ bản tiếng Việt đã in; các trích dẫn từ Daisy Miller được lấy từ bản tiếng Việt sắp in)


Chương III: Các thanh niên Mỹ trong cuộc phiêu lưu châu Âu

Feb 5, 2024

Dana, hai năm

(tiếp tục Montaigne về VirgileXXn)


Trong Jacket Trắng, Melville nhắc đến Dana, rất thoáng qua (FYI: ở chương XXIV, "Dana bạn tôi người bất-khả-sánh", khi gần hết chương). Đó là Richard Henry Dana, mà Melville xem là reference lớn trong địa hạt "hải trình qua Mũi Sừng".

Tức là Dana tác giả cuốn sách dưới đây:

Feb 1, 2024

Montaigne: Về các câu thơ của Virgile

(tiếp tục "Hai mươi năm dịch thuật (phần tiếp theo)""La Bruyère")


Montaigne: Virgile không chỉ đưa Dante đi mà cũng trở thành đối tượng bình luận cho Montaigne.

Trong địa hạt Montaigne, bản thân văn bản đã là một việc quá khó và lằng nhằng, cho nên tốt nhất là tạm lờ nó đi, vào lúc này - luôn luôn có thể trở lại chuyện ấy sau. Bài (tức là "essai": Montaigne là người đặt ra từ "essai") dưới đây nằm trong Livre III, tức là phần cuối của Essais.


Jan 21, 2024

Baudelaire đọc Thomas De Quincey

Baudelaire ở tư cách độc giả của Thomas De Quincey: một trong các chủ đề vừa hiển nhiên lại vừa khó nhằn.

(tiếp tục "some", "La Bruyère""1/1")


Baudelaire đọc Thomas De Quincey

 

Công Hiện


Jan 18, 2024

1/1/1924

Thời điểm Mandelstam ở bên ngoài nước Nga, như đã nói.

Đấy là khi tờ tạp chí Commerce, tập mùa đông của năm 1925, đăng bản dịch bài thơ "Mồng Một tháng Giêng 1924" của Mandelstam.

Bài thơ ấy nằm ngay sau những bài thơ của Pasternak.

Jan 14, 2024

Mai Sơn (Nguyễn Minh Sơn)

Khi biết tôi quen Trần Hoàng Bách, Mai Sơn bảo tôi là mình cũng quen, và kể vài chuyện của hai người, tại Sài Gòn, trước đó đã lâu. Tôi bỗng vừa thấy một điều: chưa bao giờ tôi thấy Mai Sơn đi Hà Nội. Chắc không có việc gì để làm ở đây (nữa).