Sợ và cười

tiếp tục hsc - và cũng quay trở lại đó

Sợ và cười không đi theo những con đường giống nhau: những nỗi sợ hồi nhỏ của chúng ta tương tự với cảm giác về sự to lớn (lúc đã lớn lên, thế nào cũng có thời điểm ta nhận ra nhiều thứ cứ tưởng rất to lớn hóa ra không hề to lớn chút nào) - nỗi sợ mà ta cảm thấy lúc đọc Wuthering Heights hay thậm chí một xen nào đó của Jane Eyre,

Sông lười

đang Balzac thì ngoặt về Dickens (một cú ngoặt ngược)

sau hai nhân vật đọc Dickens, nhất là OMF: một và hai

(thêm nữa, và vẫn nữa)

ám

ám - ảm - ạm

Đang như thế kia thì bỗng nhiên nhặt được: cái nhặt được ở đây là một thứ rất đơn giản, sự song song Balzac-Dickens.

(cũng chính là cái đó)

Rất dễ bị Balzac đánh lừa: tất tật những ai đọc Balzac đều có cảm giác

Immanence

"Không ai hơn được Dickens trong việc kể cho chúng ta một cuộc đời nghĩa là thế nào"

(Gilles Deleuze)

(từ đấy đến đây; cũng tiếp tục vi-lo)

Deleuze là thêm một độc giả của Dickens; trong text cuối cùng (cũng cuối), viết ngay trước khi tự sát, Gilles Deleuze đã

Calvino: récits

(nhân vật)

như vậy là, thêm một Quarto Ý:

Dickens: Our Mutual Friend, Little Dorrit

Ánh sáng ban ngày

Một nhân vật của Dickens, khi thấy có đám cưới ngoài phố, thì chỉ nghĩ đó là việc người ta kiếm lấy một sự cho phép chính thức nhằm có thể cãi nhau và đánh nhau thoải mái hơn; lễ báp-têm ở nhà thờ thì khiến nhân vật ấy nghĩ đến một sự phiền hà: đi đặt cho một đứa trẻ con (mà lại còn là theo lối hết sức trang trọng) một cái tên (cũng rất long trọng) chỉ để sau đó nó luôn luôn bị gọi bằng một từ nào đó rất nhiều tính cách gây sỉ nhục.

Tức là, chẳng cái gì đúng như chính nó.

(với đó, đã có thể tạo ra cặp Balzac-Dickens: chính vì thế cho nên cần phải làm việc ấy)

White

 

Một kinh nghiệm (cụ thể), cần phải có cái đó:

một tiểu thuyết hết sức phổ biến như

Poe & Dickens

cũng đã lâu không có "&" nào (Dickens thì cứ tìm theo label)

(tiếp tục "Tròn 3")

Trong số những người khách illustre từng đến nước Mỹ, tính trong vòng trên dưới 100 năm kể từ khi có nước Mỹ: tất nhiên là Oscar Wilde. Wilde có chuyến đi dài ở Mỹ, và merit của câu chuyện này nằm ở chỗ, hồ sơ về nó rất dày và đầy đủ: ta hoàn toàn có thể theo dõi từng dịch chuyển của Wilde, Wilde đã gặp những ai, đến đâu thì báo chí miêu tả và phỏng vấn như thế nào, etc.

Charles D.

lần giới thiệu thứ sáu

(một     hai     ba     bốn     năm)

Thanh Tâm Tuyền (9bis): 3 Tê

Dường như tôi đã thấy được, thoáng qua, một điều gì đó ở Thanh Tâm Tuyền, từ giờ đến hết tháng này tôi sẽ viết nốt (cả ba) mấy phần đã bắt đầu nhưng còn chưa tiếp tục được. (tất nhiên, tôi hoàn toàn không chắc là có bắt lại được nó hay không)

(bài thứ nhất - phần thứ nhất

bài thứ hai - phần thứ hai

bài thứ ba - phần thứ ba)

dưới đây là một số bài Thanh Tâm Tuyền viết dưới bút danh "Ba Tê":

Thomas What

(các Thomas: rất nhiều Thomas - cũng có thời, phụ nữ toàn tên là Catherine; người vợ của William Blake tên là Catherine Butcher)

Queiroz-Galdós-Clarín (alias Alas)

một incipit: "Ngôi nhà mà gia đình Maia đến sống tại Lisbon, hồi mùa thu năm 1875, được người trong vùng quanh phố São Francisco de Paula và toàn bộ khu phố Janelas Verdes biết tới dưới cái tên Casa do Ramalhete, hoặc chỉ đơn giản là Ramalhete."

(Eça de Queiroz, Gia đình Maia)

Sortir du puits

"And the more he dwelt on her perfections, the uglier death looked, and the more deeply was he smitten with penitence at her continued tears. Now he felt that no man could have the courage to leave a world which contained so beautiful a creature; and now he would have given forty minutes of his last hour to have unsaid his cruel speech."

(Robert Louis Stevenson, "The Sire de Malétroit's Door")

Walter Scott ở Việt Nam

Henry James ở Việt Nam

(cho những ai còn chưa biết: đã hoàn toàn đầy đủ Đốc tờ Héraclius Gloss của Maupassant: như vậy đã có thể chắc chắn là câu chuyện "Maupassant ở Việt Nam" sắp được nối dài, được tiếp tục, và rất có thể đi đến trọn vẹn - nhưng thế nào là trọn vẹn?; "projet Maupassant", vả lại, được đề tặng cho tất cả những ai từng dịch Maupassant sang tiếng Việt, dưới mọi hình thức, dẫu ngắn hay dài, nhiều hay ít)

[Tiện bút] Đồ vật

Dickens cùng một lúc viết hai hay ba cái phơi-ơ-tông là thường, chưa kể còn làm tổng biên tập một tờ báo nào đó, viết kịch và tổ chức diễn các vở kịch ở quy mô công chúng nhỏ (vở The Frozen Deep chẳng hạn, đã diễn xong rồi, nữ hoàng Victoria lại đòi xem, thế là lại dàn dựng diễn, trong đó Dickens có thủ vai - cô bé Victoria khi vua William Đệ tứ tức là người ông vừa qua đời, mới kế vị xong thì đọc Oliver Twist và thấy nó rất hay, tức là hơn chục năm trước vở kịch The Frozen Deep), lại còn phụ trách thực tế một "trại phục hồi nhân phẩm" cho gái điếm, đặt tên giản dị là "Home", ở Shepherd's Bush không xa London. Nhưng, trong riêng lĩnh vực phơi-ơ-tông, người ta nói từng có thời điểm Lê Xuyên (Chú Tư Cầu, Nguyệt Đồng Xoài, etc.) viết cùng một lúc mười một (11) cái. Thế nên, đang phơi-ơ-tông ở kia và ở kia, tôi lại tiếp tục phơi-ơ-tông thêm một cái nữa.

Một nước Mỹ khác

Charles Dickens cũng hay viết phơi-ơ-tông hai, thậm chí nhiều hơn, cuốn sách một lúc, cho nên đang phơi-ơ-tông cái này, tôi lại phơi-ơ-tông cùng lúc thêm một cái nữa.

Sau nước Anh (xem ở kia), giờ ta nói đến nước Mỹ. Một điều đáng kinh ngạc: Ở Việt Nam chưa bao giờ có đến một chuyên gia văn học Anh-Mỹ. Một nửa cũng không, chưa nói đến một.

[Tiện bút] Cần mùa đông

"những phố phờ phạc, đậm mùa đông"

Năm nay, nhìn chung tuyết rơi sớm. Sớm hơn mọi năm. Nhưng không phải là ở mọi nơi. Nếu ở đây một thời gian dài, về sau, người ta sẽ hình thành trí nhớ theo kiểu: "cái năm có tuyết rơi vào Giáng sinh ấy", hoặc, "à, không phải, đấy là năm sau cái năm dịp Năm Mới tuyết rơi nhiều kỷ lục".

Muốn thất bại

Chỉ có duy nhất một thứ, là văn chương, thực sự dạy được cho chúng ta về thất bại. Nhiều người nghĩ cũng làm được việc ấy là tôn giáo, hay nói đúng hơn là cái mà người ta hay gọi là "tu tập", nhưng tôi cho nghĩ thế là sai.