Các hiệu sách chết

tiếp tục "bbb" và "nghách"

Giống hệt (lại một lần nữa): sự sụp đổ của sách tại Việt Nam lần trước đã mang dấu hiệu sẽ lặp lại vào lúc này. Hồi ấy, đột nhiên xuất hiện rất nhiều sách in giấy couché (và bìa cứng, tất nhiên). Tầm 2000 đổ về sau lênh láng cái thứ giấy láng ấy (và Hà Nội bỗng có đường Láng là trung tâm của sách), được sử dụng để in vô số sách không sao mà đọc nổi - quả thật chúng đã biến mất hẳn, cho dù được hình dung như là các công trình bề thế, thậm chí trường tồn. Giờ thì đến lượt sách bản đặc biệt: vẫn là như vậy, chỉ thêm yếu tố "đánh số", vốn dĩ có thể thực hiện nhờ việc truyền thông tin đã dễ dàng hơn. Thêm một lần nữa, sách ở Việt Nam biến thành những thứ bê tông cốt thép, hay nói đúng hơn, các xác ướp.

(bọp bọp bọp)

Nguyên nhân cho hai lần cũng giống nhau: việc in sách không được sự đọc dẫn dắt (thời đó: chủ đề này, tác giả này đang được chuộng; thời này: bán được), tuy lúc nào cũng có những thứ đi kèm hao hao, ở thời kia là các manh nha của forum đoạn khởi đầu, còn thời nay là social network cùng nhiều hội nhóm.

Một đoạn

"Chúng ta rất thích được ở giữa tự nhiên, vì tự nhiên thì không có ý kiến gì về chúng ta."

(Nietzsche)

nghl: Một bà mắng đứa con trai (cũng đã lớn tuổi): "Mày mà cứ thế thì sớm ra đê mà ở." Câu trả lời của anh con trai: "Có còn đê nào đâu, còn thì cũng đã ra đấy luôn rồi." (Mo ran của câu chuyện: may mà vẫn còn có các bà mẹ, để nhắc cho chúng ta về những thứ dường như có tồn tại.)

Tiếp tục câu chuyện ấy: đã có thể đặt tên cho đoạn vừa qua của sách ở Việt Nam, ấy là một đoạn của sự fetishism.

ngoài hiệu sách (6) lên & xuống

E

(cả loạt "ngoài hiệu sách": từ kia và theo các link bên dưới, sẽ đồng loạt tiếp tục: đến lúc rồi, đến lúc rồi - ở đây, hiệu sách được nhìn nhận ở khía cạnh thiết chế xã hội)

Lên & xuống: tôi muốn nói, "nhìn lên & nhìn xuống": trước một trang sách như sách của ngày hôm nay, ở đây, nhìn chung, nhìn lên ta thấy header, nhìn xuống thì thấy footer. Sự phú quý sinh lễ nghĩa (tục gọi là nouveauriche hóa, nôm na là hiện tượng các editor không biết đọc xuất bản sách) đi đến (biểu hiện chắc là  tột cùng) sự sách bìa cứng đồng loạt, nhưng nó đã phát xuất từ chính những vụn vặt li ti, như là trang sách kiểu gì cũng phải header và footer. Rặt arabesque.

ngoài hiệu sách (5)

(tiếp tục "Pierre L.": công cuộc truy tìm typo tức là coquille - một công trình tập thể - đang diễn ra hết sức tấp nập; "Casanova" và viết nốt "ABC between D & E")

- sách là để đọc, và chúng cần được cũ đi

- những quyển sách ở trong hiệu sách, nhưng chúng chỉ sống bên ngoài đó

ngoài hiệu sách (4) vb

(đến kỳ thứ tư, tiếp tục luôn kỳ thứ 3 và kỳ thứ 2)

(kết thúc "thời chúng ta (7) thái độ" và "tiếp tục Hậu hiện đại")

vb ở đây là "văn bản" - từ sẽ rất then chốt và chi phối nhiều điều trong thời gian tới đây

ngoài hiệu sách (3) cứng

Tôi biết, tôi biết, vấn đề tác giả là vô cùng quan trọng (và tất nhiên sẽ còn cần nhìn vào không ít), nhưng vì đã nhìn ra từ chuẩn để chỉ tính chất (cũng như tính cách) sách của thời chúng ta, nên cần phải nhằm ngay vào đó (nếu không rất có khả năng) nó lại chạy trốn mất. (tất nhiên, cũng cần nhìn nhận trong tương quan với yếu tố ấy)

(tiếp tục "Tchouang" và "no reply")

ngoài hiệu sách (2)

tiếp tục luôn "ngoài hiệu sách (1)"

(cũng tiếp tục "Bouvard & Pécuchet", "Jacques Người định mệnh", "Internet" và "thời chúng ta (7) thái độ")

ngoài hiệu sách (1)

đã trong rồi, giờ đến ngoài (và vậy thì cũng tiếp tục luôn hai kỳ cuối của "trong hiệu sách": kỳ 11 và kỳ 12 - đúng, cả hai)

Trong hiệu sách (12) đọc

(tiếp tục:

+ "[tiện bút] những cây cầu"

+ "sine, Tacite"

+ "(một người) Rigoni"

+ "thời chúng ta (7) thái độ"

etc. etc.)

Trong hiệu sách (11) nhà biên tập

[đây chính là post thứ 2022: năm nay rất dễ chuyện hiệu sách sẽ bùng nổ, who knows]

cũng như trong câu chuyện của sưu tầm, rồi đến lúc phải đề cập các cá nhân, sự "trong hiệu sách" cũng cần nhìn vào các đối tượng có vai trò không nhỏ (những người làm ra sách - ngay lập tức, câu hỏi sẽ là: có làm ra thật hay không?; câu hỏi mà tôi sẽ cố gắng trả lời); cá nhân thì nhìn chung chẳng là gì, nhưng - cũng nhìn chung - cá nhân lại rất có thể, rất có thể

đây

cách đây tròn một năm (ở mức độ jour pour jour)

Trong hiệu sách (10) cặn

(đã tiếp tục "thời chúng ta (5) Phóng viên bóng đá" và "Ý luận và lý luận")

so why worry now

(Dire Straits)

Trong hiệu sách (9) lật lại

"... sách thì không đọc được, sổ thì không viết được...

tức là về mo"

(E. K.)

ở kia đã "lộn lại" thì giờ "lật lại" - cũng đang tiếp tục "Đám ma tôi" và "Truffaut-Hitchcock"

Trong hiệu sách (8) cũ

"Nhưng điều gì bảo chứng cho những cái mới?

Đấy là khả năng về cũ đi, của chúng."

(XYZ)

tiếp tục câu chuyện "trong hiệu sách"

Trong hiệu sách (7) giống

(đã tiếp tục CK liệt truyện) (như đã hứa)

Câu chuyện (dài bất tận) về "trong hiệu sách" tiếp tục: cũng đang tiếp tục luôn "kỳ số 6", một kỳ hết sức gay cấn, đầu mối để giải thích không ít điều.

Cũng rất đúng lúc, vì ởkia vừa có một nhân vật thuộc giới xuất bản xuất hiện (dưới dạng nặc danh, tất nhiên) - xem dưới comment ấy. Không khác các nhà báo, những người thuộc những cơ sở xuất bản Việt Nam, khi không còn sự kiểm soát chặt chẽ, đã thực sự buông mình vào những trò anonymous, cờ nhôn tương tự. Từng có một nữ hoàng cờ nhôn cũng nhảy vào xuất bản (vì tưởng ngon ăn) và bán xới sau một thời gian không dài: Alex Đào Bạch Liên. Ta sẽ kinh ngạc khi biết về sự đọc của một nhân vật phụ trách toàn bộ mảng sách Anh ngữ của một cơ sở xuất bản lớn của Việt Nam, không phải vì nhân vật ấy đọc rất nhiều, mà vì đã 5 năm nay (đúng đấy, không đọc sai đâu) nhân vật đó chẳng đọc bất kỳ cái gì.

Trong hiệu sách (6) trông như là

tiếp tục các "trong hiệu sách" (chắc cũng cần viết tiếp bài trong đường link, nó vẫn còn, vẫn còn hơi (hơi hơi) hơi gì nhỉ? hơi gì nhỉ?)

de bonne foi en conscience fausse

Trong hiệu sách (5) best-seller và PR

(đây sẽ là bài ngay trước một bài, thuộc chuỗi "trong hiệu sách", động đến một "point" giống bài ởkia, trong bài ấy tôi sẽ nói đến kết quả của cú boom xuất bản Việt Nam 2005-2006, sau boom và sau mười hai năm tiếp theo đó, mọi chuyện đã ra sao? cái nhìn ấy đặt cú boom cùng các hệ lụy của nó vào tương quan với hệ thống xuất bản có sẵn, từ đó để thấy rằng, rất kỳ quái, hai hệ thống không khác nhau)

(một phần của bài này cũng sẽ quay trở lại với cơ sở xuất bản đã nhắc ởkia; đó là cơ sở xuất bản lấy chuyện mượn sách không trả của một cơ sở khác làm trò cười suốt một thời gian dài, nhưng chính nó lại mượn sách của tôi để in không ít sách - và không hề trả; miệng thì lải nhải "giữ lễ" nhưng làm toàn trò hủi, mang tiếng học triết Sorbonne nhưng không hiểu gì về triết học; đấy mới chỉ là một điểm nhỏ, vì đằng nào tôi cũng chẳng đòi những thứ bị mượn không trả)

Một thực tại-hiệu sách

Sau bốn "kỳ" về riêng một câu chuyện, câu chuyện trong hiệu sách (xem các đường link ở cuối bài), đã đến lúc cần "tổng kết" một chút, nói về các hiệu sách ở mức độ thực tại của chúng, tức là, như người ta hay nói, faire un (petit) point.

Tôi cũng tìm ra được một điểm mốc rất có ý nghĩa: 1955; như vậy là nối thẳng vào được câu chuyện "Hà Nội từ 1947 đến 1954" của riêng tôi - xem theo label "4754" (cả trong câu chuyện ấy, chúng ta cũng đã dần đi được vào bình diện thực tại riêng, với một đóng góp rất bất ngờ: tiểu thuyết Ung thư của Thanh Tâm Tuyền - tôi sẽ sớm trở lại).

Trong hiệu sách (4)

Đang có một cái hội sách thường niên. Theo tôi, đây là hội sách biểu lộ sự chạm đáy của một giai đoạn xuất bản của Việt Nam. Tôi sẽ để dành lại cái miêu tả tổng quát về cái mà tôi gọi là "câu chuyện sách Việt Nam" cho một đợt thuyết trình khác, chắc sang năm (năm nay là năm mở đầu nên có hai thuyết trình, chắc các năm sau mỗi năm một lần là được rồi); ởkia nói đến sự suy sụp của các hội sách Sài Gòn, giờ đến lượt Hà Nội.

Trong hiệu sách (3) "cô ít ra khỏi nhà từ khi bà gần như mù"

Tiếp tục bài thơ (rất) dài (hơn cả Bài thơ của một người yêu nước mình) của trong hiệu sách.

"cô ít ra khỏi nhà từ khi bà gần như mù":

Với câu này, chúng ta bắt đầu một câu chuyện: câu chuyện của nouveau riche trong giới xuất bản.