Jul 26, 2021

Queiroz-Galdós-Clarín (alias Alas)

một incipit: "Ngôi nhà mà gia đình Maia đến sống tại Lisbon, hồi mùa thu năm 1875, được người trong vùng quanh phố São Francisco de Paula và toàn bộ khu phố Janelas Verdes biết tới dưới cái tên Casa do Ramalhete, hoặc chỉ đơn giản là Ramalhete."

(Eça de Queiroz, Gia đình Maia)

Jul 25, 2021

Dostoievski viết thư

(một viết thư; và lại một viết thư nữa: tất nhiên vẫn còn nhiều viết thư khác)


Năm 1871 (Dostoievski tròn năm mươi tuổi) là thời điểm thực sự kết thúc quãng vắng mặt khỏi Saint-Petersbourg của Dostoievski: thập niên 50 là vụ xử bắn khủng khiếp, Siberia và đi lính; sang đến thập niên 60, sau vài năm, Dostoievski lại phải rời nước Nga vì các vấn đề nợ nần (không phải những món nợ của Dostoievski). Dostoievski ở nước ngoài thì tất nhiên không thể sung sướng như Tourgeniev (còn ở Nga thì tất nhiên không thể sung sướng như Tolstoi); từ quãng thời gian ấy sinh ra câu chuyện không thể quên về một kẻ đánh bạc. Khi Dostoievski về lại Saint-Petersbourg, Quỷ vừa in, với tất tật những gì mà điều này có thể bao hàm (chúng không hề nhỏ). Dostoievski mau chóng làm mẫu cho Perov vẽ bức tranh danh tiếng, trở thành nhà báo trong sự cộng tác với một prince, Meshchersky, trở thành nhà xuất bản nhờ người vợ Anna Grigoryevna (tôi nhớ từng nhìn thấy hồi ký của người vợ dịch ra tiếng Việt nhưng không chắc lắm: có ai biết rõ hơn không?). Vài nhân vật thuộc thế hệ trẻ hơn hẳn trở thành bạn của Dostoievski, nhất là hai anh em Soloviev - một cái họ quá quen - (Vladimir là người em).

Jul 20, 2021

HD


"Chúng tôi lần bước qua cánh đồng chiều có những tiếng thầm thì của bóng tối, như qua một thời đại mà tất cả đều đen xạm, mịt mờ."

Jul 19, 2021

đi quanh phòng

Để trở lại (nói đúng hơn, ở lại) với Jean Giono, đây là incipit một cuốn sách (nữa) của Giono: "Je ne suis pas voyageur, c'est un fait." Một lời thú nhận, rằng mình không phải là một người hay đi: có thể hiểu, Giono bị Melville hấp dẫn mạnh đến thế (từng có lúc - cụ thể là trong Noé - Giono thú nhận mình yêu quý ở Melville sự rụt rè) chính là do yếu tố ở yên một chỗ không nhúc nhích vốn dĩ rất mạnh ở một người từng đi biển và trông như thể rất hoạt động. Những người chẳng đi đâu bao giờ, cứ như thể họ từ chối sống ("Ra đi thì nhẹ, trở về thì rỗng. Ở một chỗ thì không sống.")

Cả đời, Jean Giono gần như không rời khỏi Manosque quê hương, vùng Provence.

Jul 15, 2021

Giono & Melville

incipit: "La traduction de Moby Dick, de Herman Melville, qui paraît d'autre part, commencée le 16 novembre 1936 a été achevée le 10 décembre 1939."


tiếp tục câu chuyện văn chương Melville - nhưng là từ một phía khác, tất nhiên

Jul 12, 2021

Arcane 17


incipit: "Dans le rêve d'Elisa, cette vieille gitane qui voulait m'embrasser et que je fuyais, mais c'était l'île Bonaventure, un des plus grands sanctuaires d'oiseaux de mer qui soient au monde."

Jul 10, 2021

Đọc Kiều (tờ thứ nhất, mặt B): chơi

"Chỉ được phép nghiêm túc trong khi làm một việc: chơi. Phải tuyệt đối tránh chất chồng đủ mọi loại nghiêm túc lên nhau."

(Etdung Kaovi, n. XVII)

Jul 8, 2021

ever and anon

"Chưa từng bao giờ có nhân vật lớn nào cả đời sống trên đất liền. [...] Cuộc đời thủy thủ, tôi nhắc lại, có ở đó để hé lộ cho người ta họ đáng giá gì."

(Herman Melville, White-Jacket)

Ai cũng thích biển, vì biển rất vô luân.

(Joseph Conrad)

Ta chào mi, đại dương già nua!

Jul 2, 2021

Sortir du puits

"And the more he dwelt on her perfections, the uglier death looked, and the more deeply was he smitten with penitence at her continued tears. Now he felt that no man could have the courage to leave a world which contained so beautiful a creature; and now he would have given forty minutes of his last hour to have unsaid his cruel speech."

(Robert Louis Stevenson, "The Sire de Malétroit's Door")


Jul 1, 2021

gọi tên, đặt tên

 "Le devoir d'un homme solitaire est d'être encore plus solitaire."

(Cioran)

"I will show you fear in a handful of dust."

(Eliot)

Plérôme. Plérôme.

Jun 11, 2021

A. A.

My night - I think of you obsessively,

My day - indifferent: let it be!

I turned and smiled at my destiny

That brought me only misery.

May 18, 2021

kịch (1)

bắt đầu mở mục "kịch" (theatre)


bắt đầu một mục mới thì tốt nhất lấy lại một cái đã cũ - tức là lôi lại một bài trên blog cũ

(thời điểm của bài viết dưới đây: cuối tháng Bảy năm 2008, lúc đó người ta dàn dựng và diễn ở Hà Nội một vở kịch của Schiller)

May 16, 2021

Đinh Hùng: thêm nữa

ơ hôm nay là Chủ nhật à? mới mấy hôm trước "một ngày Chủ nhật" thì hôm nay là Chủ nhật luôn; lạ nhỉ

(tiếp tục "Nhượng Tống: thêm một" - nghĩ đến cũng phải tiếp tục (và hoàn thành) ởkia, ởkiaởkia mà ớn quá; đấy là còn chưa nói một vô thiên lủng nữa)


"Je compte mes amis sur les doigts de la main gauche de Django Reinhardt."

(Serge Gainsbourg)

May 14, 2021

một ngày


quyển này (Một ngày Chủ nhật, nhà xuất bản Văn nghệ 1957) có vẻ hiếm quá nhỉ; đây nó đây, một cách hết sức cụ thể:

May 11, 2021

cắt thực tại

(tập thơ

giấc mơ của bàn tay

- Đinh Trần Phương)


[ngoặc đơn trên đây - còn bây giờ là ngoặc vuông - được trình bày như một bài thơ haiku; không có nhầm lẫn nào cả: nhưng chính đó là một bài thơ haiku]

May 9, 2021

một Madame

(tiếp tục "arbre")


đã có một Princesse giờ lại "một Madame"


"tout ça, c'est l'amour, pas mon domaine; ça fait de l'effet, n'empêche"

(Verkhovenski jr. à von Lembke, Dostoïevski, Les Démons, tr. André Markowicz)

May 7, 2021

Nghiêm Xuân Thiện

mới gần đây đã Nghiêm Xuân Huyến, thì giờ là Nghiêm Xuân Thiện


à nhưng trước hết, hôm nay là ngày mà ai cũng biết - ít nhất thì tôi hy vọng như vậy, còn như nếu không biết thì có thể xem ởkia

Apr 26, 2021

Hương Thương Lý Ẩn Cảng

[nhân dịp tròn thêm triệu view nữa]

(đây là để tiếp tục - ít nhất là một phần không nhỏ - câu chuyện của humidity ởkia; kể từ đó, như ai cũng đã thấy, tôi đã có lần tưởng là đã tiếp tục được nhưng té ra đó lại là một bước hụt, dẫn thẳng vào ngõ cụt - chuyện ai oán ấy, xem ởkia)


Đông phong vô lực biệt diệc nan


Apr 20, 2021

vài Nguyễn Tuân


"Bên bàn đèn, tôi nằm còng queo như con tôm rang"

(Nguyễn Tuân)


Vậy, là trở lại với Nguyễn Tuân; nhưng cũng là trở lại với Nghiêm Xuân Huyến, chỉ mới hơi nhắc đến ởkia.

(cũng như vài nhân vật khác nữa)


Apr 19, 2021

Nhượng Tống: thêm một

(tức là thêm một tài liệu - à thì tư liệu vậy, nếu muốn)



Nhưng trước đó (trước "thêm một tài liệu Nhượng Tống"), cần nhìn sang một chủ đề (dường như) đang rất hot: kho số hóa của Gallica.



Apr 15, 2021

Linda Lê, năm nay, 2021

"la colère [...] peut être synonyme d'un salutaire penchant au refus"

(Linda Lê)


(năm nay: vậy là thêm một lần nữa, tôi không nghĩ ra một cái title nào khác, vẫn giống như ởkia và cũng cả ởkia)

(đã thực sự kết thúc "opus 1")

Apr 5, 2021

cruel

April is the cruelest month


"Privation has consequences we cannot foresee or gauge accurately."

(George Steiner, My Unwritten Books)

Mar 31, 2021

(một người) Giorgio Bassani (và Ferrare)

(kết thúc - finally - opus 1; cũng tiếp tục une rue)


tháng Ba này vậy là có 13 post (hơi nhiều, nhỉ); về post thứ 13 cũng xem ởkia

Mar 29, 2021

Lukács về Kierkegaard: hai lần, nhiều lần


dans tes beaux yeux noirs je sombre mon amour et mon désespoir


Vậy là, thế là, cuối cùng thì họ đã gặp được nhau: sau kỳ thứ 7 của [đọc] mỗi người, Lukács đã gặp Kierkegaard (chắc hẳn chữ k có trong tên của cả đôi - ở nhân vật cổ xưa hơn thì tận hai nháy - có ý nghĩa nhất định, ở đây) - kỳ về Lukács xem ởkia, kỳ về Kierkegaard xem ởkia.

Gặp được như thế này là khó lắm đấy. Vậy thì cũng đồng nghĩa với khớp được: vừa mắt, và cũng vừa miệng luôn.

Mar 24, 2021

exil

"everybody loves you when you're six foot in the ground"

(John Lennon)


*mọi thứ* khô quá nhỉ, thế thì cần phải có nước: nước tháng ba đi


Mar 14, 2021

tàng

"La vanité de la civilisation

est plus tourmentante que

l'orgueil de la barbarie."

(Benjamin Constant, De l'esprit de conquête et de l'usurpation dans leurs rapports avec la civilisation européenne)


(về B. Constant, xem ởkiaởkia - cũng ởkia luôn)

Mar 12, 2021

nghề

Bỗng tôi muốn đọc lại Nghề sống của Cesare Pavese. Đừng để ý nhiều quá: cứ lâu lâu tôi lại muốn đọc Nghề sống của Pavese. Một cuốn sách khác có nhan đề là sự đảo ngược của nghề sống? có ngay: Cái chết là nghề của tôi, Robert Merle.

(à, hình như chưa có "Cesare Pavese ở Việt Nam")

Mar 10, 2021

Ý

"vous courez en Italie"

(Virgile)

"Ngoại giao nghĩa là biết im lặng bằng năm thứ tiếng."

(định nghĩa của lord Palmerston, trích lại theo Alberto Savinio)


đừng nhầm với ởkia

Mar 7, 2021

Trong lúc đọc Lukács (7): trẻ

Tất nhiên, nếu có những người (có nhiều người như vậy) gây cho ta cảm giác đã chưa bao giờ họ (thực sự) trẻ, thì Lukács nghiễm nhiên có chỗ đứng trong tập hợp ấy. Dẫu đã đọc cả đến những tình ái hồi Lukács còn ít tuổi (có cả ý định tự sát etc.) thì tôi vẫn thấy rất khó hình dung một Lukács trẻ tuổi.

Vả lại, tâm lý lứa tuổi rất có thể là một thứ hết sức vớ vẩn.

Dẫu có thế, nói đến trẻ ở trường hợp Lukács vẫn cứ có nghĩa, bởi vì

Mar 5, 2021

ảnh

(ảnh chứ không phải là chụp ảnh - cũng xem ởkia)


"Mieux vaut être ennemi du peuple qu'ennemi de la réalité."

(3P - nhưng không phải pizza mà là Pier Paolo Pasolini)


(rather rather)

Mar 3, 2021

Lenz


thêm một lần nữa - tương tự ởkia: Lessing nhưng không Doris - Lenz nhưng không Siegfried

Mar 1, 2021

13

post thứ 13 của năm nay rơi trúng vào một ngày 1/3

Ngày mồng Một tháng Ba của năm ngoái thì xem ởkia.

Nhắc lại post ngày này năm ngoái, tôi chỉ muốn nói đã qua đúng một năm mà tôi vẫn chưa tìm được bộ sách mà tôi muốn tìm, và nhắc đến trong đó.

Feb 25, 2021

(một người) Adolf Rudnicki

trở lại chuyện hai chúng mình; à nhầm, trở lại Ba Lan (không phải 2 mà 3) - những ngày mùa đông khốn đốn nhất trong đời của tôi không phải là ở Hà Nội, cũng không phải Bắc Âu, mà lại là ở Ba Lan

cũng xem ởkia


Feb 14, 2021

prix1

Hồi nào đó, đang yên đang lành bỗng có tờ báo muốn tôi viết một bài về công việc xuất bản ở Việt Nam. Tôi thấy cần nói đến chuyện giá sách (không phải cái giá, kệ để sách mà là chuyện bao nhiêu tiền thì mua được một quyển sách).

Jan 22, 2021

abc p2

thêm một "part two" nối dài những gì khởi đầu từ năm ngoái, giống ởkia; tất nhiên đây là để tiếp tục ởkia


"le langage est bien un objet difficile et [...] l'analyse du donné linguistique se fait par des voies ardues"

(Émile Benveniste)

"la réflexion sur le langage n'est fructueuse que si elle porte d'abord sur les langues réelles"

(Émile Benveniste, again)

Jan 16, 2021

chrnq p2

"my holiness is killing me" - à nhầm, "my hollowness is killing me" - à vẫn nhầm, "my emptiness is killing me" - nhưng vẫn nhầm thì phải, hình như phải là "my loneliness is killing me"


tất nhiên là để tiếp tục ởkia

Jan 13, 2021

BSEI


BSEI: Bulletin de la Société des Études Indochinoises - như vậy là tiếp tục cùng một lúc "Indochine" và lsbcvn (tất nhiên đã bắt đầu thực sự rẽ sang một hướng khác hẳn)

Jan 9, 2021

opus 1

-Six-Sol-Sor-


Những năm trở lại đây, trong tổng số tác phẩm của Fernando Sor, Le Calme trở thành một dạng en vogue. Một bản nhạc xa xưa bỗng được biết đến nhiều vào một thời đại về sau, bao giờ cũng là do một hoặc nhiều nghệ sĩ lớn của thời đó chú ý đến nó. Roland Dyens chơi Le Calme, nhất là trong một lần trên cây đàn rất quý Robert Bouchet. Dyens là người hay nói trên sân khấu, hôm ấy Dyens nói mình sẽ chơi Le Calme, rồi dịch luôn cái tên ấy sang tiếng Anh, và cả tiếng Đức (nếu tôi nhớ không nhầm, Dyens nói, "Die Stille").

Jan 5, 2021

về khó

đã nhiều lần nói đến dễ (nhất là ởkia, và cũng xem ởkia), giờ ta đến với khó


George Steiner qua đời (cách đây gần tròn một năm) cũng đồng nghĩa với việc một trong hai nhân vật lớn cuối cùng trong số những người sinh năm 1929 đã ra đi: thế kỷ 20 của họ kết thúc cùng những cá nhân lớn lao nhất của nó.