M và F

tiếp luôn thêm một phát

vì gần đây mới có Maupassant nên tôi nghĩ đến cuốn sách của Pierre Bayard, Maupassant, juste avant Freud

(cũng tiếp tục QCS và Cz)

Dưới đây là chương 1:

"Paris, 1885"

Vào cái buổi tối tháng Chạp năm 1885 ấy, hai người đàn ông trạc ba mươi tuổi ngồi bên bàn một quán cà phê Paris, trên đại lộ Italiens, sôi nổi bàn luận. Về thể chất họ khá khác nhau. Người bên trái, để râu, có vóc người tầm thước. Anh ta gần như phải ngước mắt lên những khi nói với người bạn đồng hành của mình, một người mang bộ ria rậm, thân hình vững chắc, đồ sộ. Trong chừng mực người ta có thể đánh giá căn cứ vào vẻ ngoài, tính khí của họ cũng khác nhau. Người bên trái dường nghiêm túc và kín kẽ, rụt rè hơn, điều này được phản chiếu ở quần áo may vụng của anh ta. Người bạn của anh ta, ăn vận cầu kỳ, chắc chắn vào bản thân hơn và chốc chốc lại trưng bày một sự vui tươi thẳng thắn. Anh ta không do dự dùng các cử chỉ khoáng đạt của cánh tay hay những tiếng cười ồn ào điểm xuyết cho lời lẽ mình nói, khiến những người khách phải ngoái đầu lại nhìn.

Đây không phải là lần đầu tiên hai người ấy ăn tối cùng nhau. Họ đã quen nhau vài tuần trước đó, khi cùng dự một buổi thăm bệnh nhân, tại bệnh viện Salpêtrière. Cả hai đều cất tiếng nói các suy nghĩ của mình về bệnh nhân nào đó và có thói quen đối thoại vào lúc có đông người hoặc khi đi ra. Người to lớn để ria, muốn theo đuổi sự trao đổi với người lạ mặt lạ thường với âm sắc nước ngoài kia, một hôm đã dẫn người bạn của mình vào một quán ăn nơi anh ta hay ghé. Rồi họ đã gặp lại nhau nhiều lần, một cách đều đặn.

Tuy khác nhau nhưng hai bên có cảm tình với nhau. Người mang hàng ria thích lắng nghe bạn mình nói về đất nước nơi anh ta xuất thân. Nhân vật người Áo là một người kể chuyện rất giỏi và nhân vật người Pháp khoái các giai thoại của anh ta về xã hội Wien và những câu chuyện huyền hoặc của anh ta về lũ ma của ý thức, mà về sau anh ta sẽ có thể dùng làm lương thực cho những truyện ngắn của mình. Và người Áo, rất bị văn chương cuốn hút, thích mê trước việc người đối thoại với anh ta tỏ ra hiểu biết về các hiện tượng tâm thần.

Người qua đường nào tối hôm đó tiến lại gần cái bàn nơi hai người kia ăn tối hẳn sẽ choáng váng trước những gì mà cuộc trò chuyện xoay sang. Bởi hai người bạn nói không chút e dè, chẳng hề hạ giọng - trong một thứ tiếng Pháp vững vàng của một bên, còn bên kia thì ngập ngừng - về tình dục. Không phải là họ kể cho nhau về những cuộc phiêu lưu liên quan đến phụ nữ của mình, mà vì cuộc bàn luận của họ nhằm vào các liên hệ giữa sex và điên. Những liên hệ ấy, Charcot, thầy của cả hai, từng là một trong những người đầu tiên gợi ý sự tồn tại và nhà văn đinh ninh rằng ông đã chạm được, ở đây, vào một điểm nền tảng. Nhưng nhà bác học Áo coi chúng là những lời giải thích thuộc thần kinh học và xem các giải thích của người bạn anh ta là những "phăng te di của nhà thơ".

Sắp Giáng sinh, lũ ngựa kéo các cỗ xe thuê đôi khi thiếu điều thì trượt ngã trên đại lộ phủ đầy tuyết. Lúc ra khỏi quán, hai người đàn ông dựng cổ áo của họ lên. Vẫn tranh luận tiếp, họ đi về phía các đại lộ, rảo bước chân. Nhân vật người Áo đôi khi thấy khó theo kịp nhịp điệu của nhân vật người Pháp, anh ta rẽ vào phố Faubourg-Saint-Denis và rốt cuộc dừng lại trước một ngôi nhà có cổng được một ngọn đèn nhỏ màu vàng soi sáng. Hai người sôi nổi bàn luận, rồi người Pháp tìm cách kéo người Áo vào nhà, nhưng anh ta cưỡng lại và đi khỏi, sau khi giơ tay chào người bạn của mình, đang bước vào ngôi nhà. Trong khi những bông tuyết đầu tiên bắt đầu rơi, nhân vật người nước ngoài đi theo hướng ra sông Seine, mà anh ta vượt qua ở cầu Châtelet, rồi đi ngược đại lộ Saint-Michel về hướng khách sạn mình ở.

Không có gì nói rằng các cuộc trò chuyện giữa Freud và Maupassant đã diễn ra như vừa kể.