Musil tous azimuts

RM

tiếp tục "boursophil", "dính nước" và "tiếp Mann"

Ng Kh Ph Ch

"giấc mơ chầm chậm rút đi - như một cái chăn lụa trượt xuống"

(Törleß)

Törless

Nếu tôi không nhớ nhầm, Robert Musil là một trong những người mua cuốn sách đầu tiên của Franz Kafka (tức là đó).

Sách của Kafka bán ế ở mức độ truyền thuyết. Nhưng sẽ có lúc Kafka biết, Rilke thuộc vào số những người tìm đọc tất tật những gì mà Kafka viết có thể tìm được.

Còn cuộc gặp Robert Musil-Joseph Roth thì ở đâu nhỉ?

Bach & Mann

(đã tiếp tục bài "giọng rõ")

(một người) Ingeborg Bachmann

"Phụ nữ thì viết thư làm gì, vì họ đã nói tuốt luốt mọi chuyện rồi còn đâu."

(Machado de Assis)

(đã tiếp tục Centaure Maurice de Guérin, định tiếp luôn Maldoror Lautréamont nhưng rồi)

đúng như đã hẹn ởkia: Ingeborg Bachmann

Mann (không Up)

Tôi rất thích, khi trong Watermark (cuốn sách nhỏ về thành phố Venice, với đậm dấu ấn Henri de Régnier), Joseph Brodsky nói rằng mình không thích Der Tod in Venedig của Thomas Mann. Đúng vào lúc (ngoài một số cuộc trở lại khác) tôi quay trở lại với Thomas Mann - Mann nói chung thì đúng hơn, chứ không chỉ Thomas.

Bách Nhật

tiếp tục câu chuyện Joseph Roth (kết thúc luôn bài gần đây nhất về văn chương Roth, Hôtel Savoy - Bách Nhật là tên một cuốn tiểu thuyết khác của Roth; cũng tiếp tục một loạt nữa: tiếp bài "Witold Gombrowicz" cũng như bản dịch Ferdydurke - nó đã bắt đầu, nếu như có thể nói vậy, chảy thực sự được rồi)

Trong lúc đọc Hermann Broch (1)

đấy, cuối cùng đã tưởng mục "trong lúc đọc" sẽ tiếp tục với Sainte-Beuve, hóa ra vẫn chưa

cú quay trở lại với Joseph Roth gần đây đã làm cho tôi thấy là không thể không thực hiện điều tương tự với Hermann Broch: văn chương tiếng Đức của những người bên lề vĩ đại như thế nói về thế giới của cách đây đúng một thế kỷ - cái thế giới ấy vẫn tiếp diễn

Roth

Trong số các nhà văn lớn nhất của thế kỷ 20, có một người mang họ Roth.

Đó là người như thể đi cùng nhịp với sự suy đổ, với tàn nhạt của một thứ từng một thời vô cùng lớn lao, một thứ đã có lúc như thể chẳng bao giờ có thể suy tàn. Đế chế nào cũng là đế chế chỉ vì trông như thể nó trường tồn.

Nhưng văn chương của Roth nhịp rất chính xác vào với suy sụp đế chế.

Dantzig

Günter Grass là nhân vật mà tôi nghĩ ngay đến, khi bắt đầu thấy quan tâm đến chuyện văn chương trình hiện các thành phố như thế nào (tôi đã thử vài lần và thấy là khả dĩ :p xem chủ yếu ở kia và ở kia). Bởi vì Dantzig, Danzig, vì ba cuốn tiểu thuyết tạo nên "trilogy" về Dantzig của Grass.

Đừng đọc

Sách ấy mà, đọc đâu có hay bằng không đọc, đó là ý kiến của Paul Valéry.

Một vụ án khác nữa

Mỗi người một vụ án

(Trần Dần)

Ai từng đọc Thomas Bernhard, đọc thật kỹ, sẽ biết tuy rằng Bernhard không mấy khi bình luận văn chương của người khác, nhưng những lần ít ỏi làm việc ấy, Bernhard rất dữ dội. Trong Auslöschung, cuốn tiểu thuyết lớn viết cuối đời, Thomas Bernhard như thể muốn mở một phiên tòa cho toàn thể văn chương Đức. Bản án rất nặng nề: với Bernhard, toàn bộ văn chương Đức (văn chương viết bằng tiếng Đức thì đúng hơn, bao gồm cả các tác giả Đức, Áo và Thụy Sĩ), gần như toàn bộ văn chương Đức, là "văn chương cặp tài liệu", nghĩa là thứ văn chương văn phòng, bàn giấy, nghĩa là hạ cấp. Goethe cũng thế, không phải một ngoại lệ. Không những thế, văn chương Đức lại còn sặc mùi tiểu tư sản: văn chương Đức sặc mùi tiểu tư sản công chức. "Dưới mắt chúng ta là một thứ văn chương tiểu tư sản của tụi công chức, khi nào ta có ở dưới mắt văn chương Đức [...] Thomas Mann, phải, cả Musil nữa, người mà tuy nhiên tôi xếp ở hạng cao nhất trong số tất tật những kẻ sản xuất ra thứ văn chương công chức này [...] Thomas Mann nhà tư sản lớn đã viết ra một thứ văn chương tiểu tư sản, từ đầu đến cuối". Vụ án văn chương Đức dưới sự chủ tọa của Thomas Bernhard này không hề dễ chịu.