Trong lúc đọc Huysmans (3)

Huysmans chính là người tạo ra cụm từ "humour noir" tức là black humour - từ đây có thể thấy đường nối Huysmans vào với một nhân vật trọng yếu: André Breton.

Có những lúc như vậy (tức là có thể xác định được rõ từ hay cụm từ nào đó - chúng sẽ có vận mệnh hậu thế rất lớn - từ đâu chui ra; một ví dụ: Doppelgänger là từ Jean-Paul (Richter), nhân vật mà Thomas De Quincey vô cùng hâm mộ; như đã nói ởkia, tạo ra từ mới là một việc rất nặng; các thứ tiếng thiên về ý thức hiểu rất rõ điều đó - trong tiếng Anh là động từ to coin, trong tiếng Pháp, forger - từ gò trong tiếng Việt hoàn toàn có thể dùng được).

Trong lúc đọc Huysmans (2) des Esseintes d'à rebours

tiếp tục câu chuyện Huysmans

"Nghệ sĩ là một dạng nhà tù, từ đó tác phẩm nghệ thuật đào thoát."

(Jean Cocteau)

Trong lúc đọc Huysmans (1)

đã tiếp tục "Chroniques HN: một phố": phố Bà Triệu đã đi đến đâu? và tiếp tục "[tiện bút] Rìa khu rừng"

[tiện bút] Rìa khu rừng

đã tiếp tục "Casanova": bắt đầu vào trường đoạn vô cùng gay cấn và nóng bỏng

"Một số người coi một phẩm chất chung nào đấy 
là một sự sỉ nhục nếu nó được sử dụng cho mình; 
với người này đó có thể là từ "xinh đẹp", 
với người kia có thể đó là "nồng nàn", còn đối với tôi, ấy là từ thông minh."

(NL)

Trong lúc đọc Valéry (4)

Lẽ ra Paul Valéry không phải "Valéry" mà phải "Valerj" hay cái gì tương tự, nói tóm lại là một cái họ hết sức "barbare": ironie xảy ra liền, vì nhân vật như thể là hình tượng của trí tuệ Pháp, một dạng hậu thân của Descartes, lại có họ quelconque như vậy; và ironie còn lớn hơn nữa, bởi Paul Valéry (khi qua đời được làm quốc tang, hình như sau Victor Hugo chỉ Valéry được hưởng vinh dự ấy) gần như không phải là người Pháp.

Từ một ông bố người đảo Corse và một bà mẹ người Ý, chủ yếu Valéry thấy mình là người Ý nhiều hơn (nhất là cái họ "Grassi" chẳng phải là không oanh liệt bên ngoại).

Houellebecq và Huysmans

Kể cả khi tác phẩm không còn sắc bén như trước đây, Michel Houellebecq vẫn đủ sức làm một số điều không ai làm được: lần này là xuất hiện đúng lúc, giữa tâm điểm cuộc lộn xộn xung quanh Charlie Hebdo. Cuốn tiểu thuyết mới nhất của Houellebecq, Soumission, cho thấy một nhà văn nhất quyết đứng về phía xì căng đan có thể giỏi chọn thời điểm như thế nào.

Đọc lại một tập thơ cũ

Tập thơ này chắc ít người biết, thậm chí mới là nghe nói đến tên: Gửi một mùa cổ điển, Nguyễn Chí Hoan, 1997. Mùa cổ điển trong lịch sử thơ Việt Nam đã từng là nhan đề một tập thơ của Quách Tấn. Nhưng cũng đừng cố tìm các mối liên hệ hiển ngôn giữa hai cái, dù bỏ hẳn đi mối liên hệ cũng không hẳn là đúng. Trong tập thơ Gửi một mùa cổ điển ngay lập tức đã có một trường ngữ nghĩa lùi về quá khứ: "hồi cố", "Hoàng Hoa"... Tập thơ rất mỏng, một bài đầu tiên rồi đến chín bài "Gửi một mùa cổ điển", hai bài "Về các đại từ nhân xưng", hai bài "Đêm Rostropovich" và bài cuối cùng ở dưới đây (tặng một nhà thơ, Xuân Anh).


Đáp từ