Aug 30, 2026

M và F

tiếp luôn thêm một phát

gần đây mới có Maupassant nên tôi nghĩ đến cuốn sách của Pierre Bayard, Maupassant, juste avant Freud


(cũng tiếp tục QCS và Cz)


Dưới đây là chương 1:

"Paris, 1885"

Aug 28, 2026

L và H

tiếp tục đi theo câu chuyện: Jean-Yves Mollier không chỉ viết lịch sử xuất bản trên diện rộng, mà còn nhìn vào một số nhân vật cụ thể; L ở đây là Larousse còn H là Hachette - những cái tên tất nhiên quá quen


(một 1 & 2 khác)


Ban đầu, Mollier quan tâm đến các Lévy của xuất bản tại Pháp (Michel và cả Calmann), những người có vai trò lớn, nhưng

Aug 25, 2026

Cézanne viết

Paul Cézanne not Paul Celan


đã Cézanne thì cũng tiếp tục luôn người bạn của Cézanne, Renoir (và cũng tiếp tục cái rất liên quan), đều ở những hoạt động không phải chính yếu

đồng thời, tiếp tục SLRL và RCC

(cũng đang tiếp tục "Qua cửa sổ""Số nhà")


Aug 24, 2026

Số lượng rất lớn

Lịch sử xuất bản đã biết đến rất nhiều avatar. Việt Nam đóng góp vào câu chuyện chung một điều chẳng phải là không độc đáo, điều này nằm ở mệnh đề sau đây: nhà xuất bản Hội Nhà văn không phải là một nhà xuất bản. Mệnh đề ấy có thể được hiểu nếu thấy được cơ chế tương tự ở những khu vực khác, chẳng hạn, một thứ hết sức phổ biến ở Việt Nam như "lý luận" hoàn toàn không phải là lý thuyết (đã nói).

Như mọi khi, khi một cái gì đó sắp chết, hoặc ít nhất là lâm nguy, cơn hấp hối của nó thu hút cái nhìn (sử gia thì ăn xác chết); vài chục năm vừa qua có một lượng cực lớn cái nhìn dõi vào điện ảnh: đấy là một ví dụ. Giống thế, xuất bản trở thành đối tượng ngày càng lớn.

(đã bắt đầu tại đó; cũng không ít liên quan)

Aug 23, 2026

Aug 22, 2026

Raymond Chandler chán

tiếp tục chủ đề

Ở hai câu chuyện của Raymond Chandler, nhân vật thám tử bị cuốn ngay vào sự việc: Farewell, My Lovely và The Long Goodbye. Mở đầu của ba câu chuyện khác là cảnh đến gặp người thuê điều tra; đó là The Big Sleep, The High WindowThe Lady in the Lake; ở cả ba lần đều có miêu tả chi tiết ngôi nhà; hai trong số ba thân chủ là người già (một ông già, một bà già). Hai câu chuyện còn lại bắt đầu bằng việc thân chủ tìm đến chỗ của thám tử: The Little Sister và Playback, với biến thể ở câu chuyện thứ hai, đến nhà thám tử chứ không phải đến văn phòng.

Farewell, My Lovely. Còn The Lady in the Lake là thế giới của nước hoa.

Aug 18, 2026

Số nhà

(tiếp tục "qua cửa sổ", "Auguste Renoir nói""badreads")


"Từ năm 1728 mới có các bảng ghi tên phố [...] Thoạt tiên người ta dùng một tấm biển bằng sắt tây, thời tiết và mưa xóa mất các ký tự; ngày nay chúng được khắc vào đá luôn. [...] Người ta đã bắt đầu đánh số nhà của các phố; rồi người ta ngắt ngang, tôi chẳng biết tại sao, cái việc đầy hữu ích này."

(Louis-Sébastien Mercier, Tableau de Paris)


Aug 16, 2026

Qua cửa sổ

(tiếp tục "bad" và ccc; cũng đã đi được khá xa ở ARn)



"tôi từng có những đêm xuân không mưa; tôi lại cũng từng có những đêm mưa không xuân"

(E. K.)


Aug 15, 2026

Auguste Renoir nói

(nghe rất hao hao)

(tiếp tục B:N)


Auguste Renoir nói rất nhiều trong cuốn sách ấy (tức là, trong sách, Jean Renoir để cho Auguste Renoir nói rất nhiều - và quyển sách dày hơn 500 trang), nhưng đây thật ra là những gì Auguste Renoir viết (tất nhiên, Auguste Renoir không phải là một người viết nhiều; cả Jean Renoir cũng không phải là người viết nhiều, nhưng chắc chắn nhiều hơn Auguste Renoir).

Aug 14, 2026

badreads

để xem mưa gió đến bao giờ


từ sự thể ấy mà có sự thể này

Tất nhiên, không chỉ (vậy, mà còn).


Aug 12, 2026

Hàng loạt

(tiếp tục "noir")


Một trong những điều toát ra (tỏa ra thì đúng hơn) từ cuốn sách ấy là nỗi sầu muộn về sự thể mọi thứ bị biến thành hàng loạt. Chính sự sản xuất hàng loạt (dùng máy móc tạo ra trang trí trên đồ sứ) đã khiến Auguste Renoir hồi trẻ khốn đốn, không còn sống được bằng việc vẽ hoàng hậu Marie-Antoinette lên những cái đĩa nữa (công việc từng khiến Renoir sống rất phong lưu).

Nếu, ngoài ra, lại còn nhìn vào đó, thì tình trạng ấy, ngày nay, đã lên một mức độ kỳ vĩ, không thể cứu vãn, và liên quan đến cả những thứ như hội họa, âm nhạc cũng như khoa học.


Aug 10, 2026

C và P

sau B và B thì

(có lẽ là nên cố tìm "C và C" - hẳn nếu chịu khó một chút thì sẽ tìm ra được thôi: mọi thứ đều có thể tìm được, không dễ thì khó)


Nhân vật ấy đối với tôi thật là khó để thực sự đi vào được - một cái gì đó cứ trượt đi mất, hay nói đúng hơn, hụt đi. Ở những chỗ như thế này, vấn đề không còn nằm ở chỗ thích hay ghét; chắc hẳn có một điều gì đó khác nữa. Một vài khi, cưỡng lại cái có thể gọi là chiều hướng thông thuộc (hay thậm chí, thói quen) dường như là việc nên làm.

Vậy thì: Voltaire sử gia đúng nghĩa, và là sử gia ở những gì không liên quan đến Pháp. Charles XII và Pierre Đệ nhất.

Aug 9, 2026

Berlin: Noir

một Berlin khác


Và vậy thì, cũng là tiếp tục thế giới ấy (và nữa) - ít nhất thì cũng nhiều liên quan: giả kim thuật của thể loại (nhưng phải với điều kiện là có dung lượng được tạo ra ở mức rất lớn, lớn đến không thể tưởng tượng nổi: thể loại thành công nhất trong lịch sử) nằm ở chỗ fantastic được tạo ra từ chính realistic. Cộng thêm nữa: chính khi vô cùng tỉ mỉ và cụ thể thì lại xuất hiện idealistic. Truyện trinh thám mới đúng là vũ khí đích thực của con người chống nihilistic (bằng con đường của anéantir). Có utopia nhưng cũng có cả uchronia: một đằng nhắm vào không gian còn đằng kia thì nhắm vào thời gian, phi lai và phi diễn.

Berlin Noir là các cuộc điều tra của Bernie Gunther tại nước Đức nazi. Những cuộc điều tra đó (cần phải cảnh báo) hấp dẫn khủng khiếp.

Aug 6, 2026

cò cồ cờ

chỉ cần dùng một dấu thanh, cho nó đi hết các khả năng (mọi tiềm năng - puissance) về biến hình của một chữ - o - đặt sau chữ c

(tiếp tục 2B)


"cò": "cò mi" - vậy là xử lý được commis, dạng nhân vật có công tua vô cùng khó nắm bắt

"cồ": tất nhiên là "cồ quẹt" (coquet, nhưng nhất là coquette: nữ công tước, khi cãi nhau với người tình, bị buộc tội là người cồ quẹt, đã phản ứng rất mạnh, nói ngắn gọn là chối đây đẩy, nhất định không nhận phẩm chất ấy cho mình) - tức là, quay trở lại câu chuyện ấy (và thêm "phú de")

Aug 5, 2026

B và B

Baudelaire có một thái độ ít nhất thì cũng không thuần chất về phía Victor Hugo: đối với một người kiếm được 1 franc một ngày trong cả đời (nhân vật tự làm kế toán) thì sự thành công và giàu có của nhà thơ kia quả có cái gì đó thật phi lý, thậm chí gớm ghiếc. Ngược lại, Baudelaire yêu quý Balzac, một người cũng đen đủi và xui xẻo giống mình.

Một B khác, Barthes, dường như thấy mình gần gũi với Balzac thông qua một điều bất ngờ: lối sống theo kiểu thầy tu.

Nhưng đây sẽ là một B khác nữa: nhân vật ấy.