Văn chương ấy mà

Đến tiểu thuyết Ba ngôi của người, nhà văn Nguyễn Việt Hà đã chính thức làm được một chuyện:

Khẳng định sự cáo chung tệ hại của văn chương làm ra bởi các nhà văn Việt Nam sinh ra trong thập niên 60 của thế kỷ XX. Không phải tất cả các nhà văn thế hệ những năm 60, nhưng là tuyệt đại đa số. Thêm một thế hệ nữa đã nản chí, thêm một thế hệ nữa đã xác nhận văn chương là chuyện quá khó. Thật ra cũng đâu phải chuyện lạ, vì thế hệ trước họ cũng từa tựa vậy thôi.

Tôi sẽ không nói quá sâu vào "chuyên môn", tức là cấu trúc của truyện, câu từ, ngôn ngữ vân vân, mặc dù tôi biết, Nguyễn Việt Hà rất ưa "áp dụng" những cấu trúc lạ mà anh nghĩ là tiên tiến vào tác phẩm của mình. Đây là một điểm son, và nó dễ dàng đến đáng kinh ngạc: thủ pháp "truyện trong truyện" (mise en abîme) mà bọn phê bình có chút học hành đơn sơ như tôi phải bỏ ra rất nhiều năm mới tạm gọi là nắm được, thì anh giản dị cho nó vào Khải huyền muộn. Đó là một tiểu thuyết không xuất sắc, nhưng cũng không tệ, quyển thứ hai như vậy thì hoàn toàn chấp nhận được. Ngay quyển thứ ba này, Ba ngôi của người, với rất nhiều độc giả, vẫn là một tác phẩm hay. Tôi chẳng quan tâm đến độ hay dở nữa, giờ đây sự nghiệp văn chương của Nguyễn Việt Hà đã đầy đặn rồi, ta chuyển qua nói những chuyện khác.

Mà cũng nên nói chuyện hơi khác đi chút, vì với tôi, ở Nguyễn Việt Hà, văn chương cũng chỉ là một chuyện tương đối phụ và nông nổi đáng chán. Nguyễn Việt Hà cũng không phải người thẩm văn tốt, nên nói ba cái chuyện kỹ thuật viết văn sẽ gây cảm giác mông lung hời hợt trộn lẫn với vờ vịt sâu sắc. Chán đéo chịu được, nhỉ (trong Ba ngôi của người, từ "đéo" xuất hiện ba lần và từ "mặt l…" xuất hiện một lần, không dám hẳn thành "mặt lồn").

Trưng bày sách (5) Nguyễn Việt Hà

Cơ hội của Chúa rốt cuộc cũng đã "tái xuất giang hồ" (bonus :p) dưới hình dạng như sau và có cả món đi kèm :p

Cuối cùng thì đã là NXB Trẻ, nhưng khi sách ra rồi thì mới hay hóa ra nó không nằm trong tủ "Mỗi nhà văn - Một tác phẩm" và cũng không nằm trong tủ sách nào cả, và giở trang 42 thì vẫn thấy hãng hàng không "INTERFLUC" (xem về Interflug).

Theo dõi loạt trưng bày sách đợt vừa rồi của tôi, hẳn các bác cũng dễ dàng nhận thấy, Nguyễn Việt Hà, Cơ hội của Chúa và một số tập sách khác của ông là một "ca" đáng nhớ trong lịch sử văn chương Việt Nam mười lăm năm qua.

Lịch sử Cơ hội của Chúa đại khái như sau:

Hài

Hoàng Ngọc Hiến khi viết lời bạt cho tiểu thuyết Cơ hội của Chúa có nói rằng văn chương Việt Nam sao ít hài hước, và theo ông trong Cơ hội của Chúa có những đoạn rất hài, rồi ông dẫn chứng đoạn tiệc nhậu của mấy trí thức.

Đoạn dưới đây của Võ Phiến tôi thấy cũng rất hài. Tôi tưởng tượng khi viết tới đoạn ấy, nhà văn sướng lắm, và cũng rất mong muốn độc giả sướng như mình, vì cái hài cần một yếu tố để phát huy tác dụng: sự cộng hưởng

(truyện ngắn "Tâm hồn" ở trong tập Đêm xuân trăng sáng, in lần đầu vào năm 1961, sau này Võ Phiến in lại ở nhà xuất bản riêng của ông, tên là Thời Mới, vào năm 1965, nhưng chia tập truyện ra làm hai; NXB Thời Mới tồn tại từ năm 1962 đến năm 1972)

“Thảo và Liên rồi gặp nhau nhiều lần nữa, để nói chuyện về các món thuốc. Lẽ dĩ nhiên hai bên đồng ý rằng sức khỏe là hệ trọng nhất trên đời. Chân lý vốn có vô vàn con đường đi đến khác nhau. Cho nên cái việc hai người được gặp nhau, bất cứ trên một quan điểm tư tưởng nào cũng là rất may mắn. Đã gặp nhau vào những chỗ khuất nẻo may mắn như vậy thì rất khó lòng mà rời nhau. Chuyện may mắn cuối cùng xảy ra là hai người lấy nhau. Việc đó xảy ra trước khi Thảo kịp nhận thấy rằng Liên ốm teo và thèm thuốc như nhồng thèm ớt.

Trong những cuộc sống chung của hai người về sau, những kiến thức của đôi bên bồi bổ cho nhau. Mỗi khi đứa ở đi chợ về lôi trong giỏ ra một cặp chim bồ câu thì Liên bảo cho chồng biết đó chính là vị thuốc tên gọi cấp điểu; đứa ở đổ ra mớ khoai từ thì Liên bảo ngay tên nó là cam từ, tính nó mát; đứa ở lôi ra một con mực nan thì Liên giới thiệu là con hải phiêu tiêu, rất mát. Vụn vặt như củ tỏi, nhánh gừng, hạt tiêu để gia vị mà chúng có những biệt hiệu đứng đắn lạ: đại toản, sinh cương, hồ tiêu. Tầm thường như con gà, con vịt, mà cũng được đứng tên trong sách thuốc cả, cũng được phân ra hai phe hàn nhiệt cẩn thận.

Từ ngày cưới vợ, Thảo do vợ mà nhìn cuộc đời và cảnh vật với một cặp mắt khác xưa. Chẳng hạn bây giờ trông theo đàn gà anh biết là mình đang nhìn những vị thuốc biết đi lửng thửng [sic] trên hai chân, nhờ đó anh càng yêu chúng thêm. Thảo có khiếu văn nghệ. Những khi có thể chọn một hoạt động nghệ thuật nào mà không có phương hại đến sức khỏe thì anh không từ nan. Chẳng hạn có lúc anh ngâm nho nhỏ, thưởng thức vài câu thơ cũ:

“Tôi đến đây tìm lại bóng cô

Trở về đường cũ, hái mơ xưa,

Rau sam vẫn mọc chân rào trước,

Son sắt lòng cô vẫn đợi chờ” (1)

Liên im lặng lắng nghe, có vẻ cảm động. Một lát sau Liên góp ý kiến với chồng:

- Cái rau sam anh vừa nói đó, tên nó là mã xỉ hiện. Tính nó mát lắm, mà hay giải độc. Em để ý tìm mãi ở trong vườn mình không có, tiếc quá.

Ngoài cách thưởng thức thơ như thế, Liên cũng thích văn xuôi. Liên ưa loại tiểu thuyết mà đoạn đầu có nhiều tình cảnh thực éo le, và đoạn cuối cùng thì những kẻ lạc chồng, lạc vợ tìm gặp lại nhau, những kẻ bị bệnh hoàng đỡm [sic] hay thương hàn ngặt nghèo đều được chữa lành. Thảo đem quan niệm ấy ra chế giễu và phân tích với vợ rằng nó không được mới mẻ hợp thời. Liên chịu là chồng có nhiều khả năng và kiến thức mới về văn nghệ, Liên sẵn sàng nhượng bộ và nói tôn chồng lên: “Tôi chịu các ông…” Nhưng dẫu sao khi đọc chuyện, Liên vẫn cứ mong cho các nhân vật bị các chứng cảm mạo được chữa lành ngay trong tác phẩm trước trang chót thì vẫn yên tâm hơn.”

(1) Hồ Dzếnh (Hoa xuân đất Việt)

-----------

Kiểu hài này mãi về sau tôi mới thấy hao hao ở một nhà văn khác, là Ngô Phan Lưu. Ngô Phan Lưu là người Phú Yên, còn Võ Phiến là người Bình Định.

tái xuất giang hồ :pp

đây, cái sự tái xuất giang hồ của bác Nguyễn Việt Hà như thế này đây :p các bác đọc thấy liên văn bản vãi chưởng không hề hề

tái xuất giang hồ

Đây là một mẫu câu hung hiểm kinh điển, thường chỉ được đắc địa khi dùng cho đàn ông, còn tại sao ở đàn bà ít dùng thì giải thích sau. Nó xuất hiện khá nhiều trong những trường ca chiến trận từ thời lỗi lạc thi hào Homer cho đến tận thời các trường thiên võ hiệp của nhị vị đại gia tuyệt đại song hùng Kim Dung, Cổ Long. Ở đây, khái niệm “giang hồ” nên hiện đại khoáng đạt hiểu, không chỉ có giới dao búa võ lâm mà còn cả giới kinh doanh showbiz, nơi mà những thảm án kinh hoàng luôn trùng trùng điệp điệp. Còn nghĩa cả câu thì cực kỳ đơn giản, khi một đại hiệp lừng danh nào đó, một ma đầu khét tiếng nào đó, thậm chí một nhạc sĩ hoặc một ca sĩ ầm ĩ nào đó, sau một hồi bằn bặt im hơi lặng tiếng bỗng nhiên tự dưng lại thò đầu ra lộ diện. Trước đó họ mất tích (chữ dùng cho trường hợp Nhạc và Ca) hoặc quy ẩn (dùng trong trường hợp Hiệp và Ma) với vô vàn lý do vừa phi thường vừa vớ vẩn. Hoặc nhân văn siêu hình theo kiểu ngộ đạo, chán đến tận cổ nỗi thảm máu chảy thành sông thây chất thành núi bèn bải hoải buông dao đi tìm Phật. (Ở những “ca” này thường họ bỏ đi một mình). Hoặc dung tục cụ thể theo kiểu đời thường, bị đồng nghiệp dìm hàng bị bầu sô quỵt bạc, ngao ngán đen trắng thói đời đành miễn cưỡng tìm chỗ núp. (Ở những “ca” này thường họ bỏ đi với người tình).

Trước khi “ẩn” hay “núp”, đa phần bọn họ đều tổ chức một lễ gọi là “rửa tay gác kiếm”. Nếu không đủ tiền làm ở khách sạn 5 sao thì đương nhiên phải tổ chức tại gia ví như trường hợp Lưu Chính Phong trong bộ “Tiếu ngạo giang hồ”, vốn xuất xứ là đệ nhị cao thủ của phái Hành Sơn thuộc Ngũ Nhạc kiếm phái. Nghi lễ đại loại có một chậu bằng vàng đựng nước mưa long lanh tinh sương, để cạnh là binh khí tùy thân như đao thương giáo mác. Và do chưa hẳn là sát thủ nên nhạc sĩ có thể chỉ để đàn cạnh chậu, ca sĩ chỉ có thể để “míc”. Trước đông đảo quan khách, khổ chủ sẽ đọc vài lời tạ từ thảm thiết giải thích tại sao mình phải rút khỏi chỗ đẫm “mầu” như thế, nơi có không biết bao nhiêu bọn thèm lớn đang khao khát xông vào. Rồi cao thủ sẽ bẻ kiếm rửa tay vào chậu vàng, nhạc sĩ sẽ đập đàn đút tay vào túi quần, còn ca sĩ sẽ vụt tan micờrô chùi tay vào khăn mùi soa. Tất tất được rưng rưng diễn ra trên nền nhạc kiểu lâm khốc hao hao như “Tình thôi xót xa” hoặc tủi thân dịu dàng gần giống như “Còn ta với nồng nàn”. Việc “xuất” thế là xong.

So với việc “xuất” để “núp”, việc “xuất” để “tái” mang nguyên nhân động cơ ly kỳ rắc rối hơn nhiều. Có trường hợp như Achilles, đại anh hùng Hy Lạp trong trường ca “Odyssey” mà dựa vào đó Hollywood đã làm phim cực kỳ ăn khách “Cuộc chiến thành Troy”. Tráng sĩ này võ công siêu cao thiên hạ vô đối nhưng vì tự ái với sếp, nên dỗi, quyết định rửa tay gác kiếm. Achilles có một thằng “đệ” là Patroclus, tuổi còn trẻ nên máu lắm, thích mượn quần áo của anh hung hăng ăn diện đi lại trên rừng võ. Thế rồi trong một lần tao ngộ chiến, anh ta bị dũng sĩ Hector, hoàng tử thành Troy, không những đâm chết mà còn trấn luôn cả bộ cánh hàng hiệu. Nghe tin thảm, vừa tiếc em và cũng có đôi phần tiếc của, Achilles tái xuất giang hồ. Cú xuất hiện lại của chàng làm toàn thể võ lâm rúng động, thậm chí lịch sử chiến tranh của nhân loại còn quẹo hẳn sang hướng khác. Việc Achilles hở hang gót chân bị bắn chết đã trở thành một điển cố được giới showbiz ưa dùng khi phải mô tả một cảnh ngớ ngẩn kiểu như một thập thành đại gia nhỡ sa vào tay một ngây thơ người mẫu.

Tuy nhiên, chuyện hở gót của Achilles xưa quá. Gần đây, cú tái xuất của một nam ca sĩ hở gần hết mới thật sự chấn động. Anh này khi còn hành hiệp biểu diễn trên sân “thảo” khấu thường được vỉa hè trân trọng ví với đại danh ca người Mỹ “Mai Cồ Rách Sơn”. Rồi anh “Sơn” Việt đi núp, hình như lý do là giữ gìn trinh tiết. Đột nhiên vào một ngày đột ngột anh ta đột “xuất tái” với tuyên ngôn kinh hoàng “Tôi thắp hương cầu Trời cầu Phật mỗi ngày và sẵn sàng cho nửa gia tài nếu có ai đó lấy được trinh tiết đời mình” (Tiền Phong ra 28/08/2011). Với cú sát chiêu đẫm đầy chân thành này, anh “Rách Sơn” thật sự là người lành. Quần hùng hai đạo Hắc Bạch đồng thanh hoan hô anh.

Việc tái xuất giang hồ hiếm hoi có ở đàn bà đã được tác giả Con Sâu trên tờ “TT và VH” số ra 06/08/2011, lý giải. Phụ nữ thường khó có thể làm đi làm lại một cái gì lâu, ví như viết văn chẳng hạn, bởi do bọn họ “hơi ngắn”. Lý luận này phảng phất chịu ảnh hưởng từ tâm pháp võ học phái Võ Đang, một phái võ của đám đạo sĩ chuyên nâng cao võ công bằng cách luyện khí. “Dở hơi” là không đủ khí, còn ngắn hơi là “đoản khí”. Người mà hơi ngắn khí đoản thì đương nhiên võ công thấp, miễn cưỡng tái xuất giang hồ là việc rất không nên, hung hiểm vô chừng.

Nói cho cùng, giang hồ tái xuất là một chuyện đại sự, thiên nan vạn nan. Nó khác xa với việc một văn sĩ quèn giữ mục cho một tờ báo rồi vì những lý do nào đấy nghỉ viết vài ba số. Đến khi viết lại thì anh này ngấm ngầm coi mình đã “tái xuất giang hồ”.

Đáng thương thay, thực chất của việc này cũng chỉ là một thứ “đình công đòi tăng lương” vô cùng vớ vẩn.

                                                                                                                             nguyễn việt hà

Vào mùa săn

Đến bài này là tròn 36 bài hehe, tức là tròn ba năm. Nuôi được một cái mục dài những ba năm, tôi tự phục lăn tôi í :p Lai lịch của mục là như sau: một bác nhờ tôi giữ một mục, tôi viết vài bài chạy demo, bác í đăng một bài rồi tự dưng ngừng, tôi mới pass sang cho một bác khác (bác í tôi hay gọi là "Đẹp mà không đẹp" :p) bác í lại pass cho một bác khác nữa, chính là bác thơ ký Lâm Tím Tim Lấm (tình) hehe. Thời gian như chó chạy ngựa phi, bác Tim Lấm đã phải trả tiền cho tôi 36 bận.

Thế là tôi ngang được trình độ Trư Bát Giới rồi hehe, và sau khi Nguyễn Việt Hà từ bỏ, giờ đây trên tờ tạp chí của bác Tim Lấm chỉ còn hai mục, của Kill Bill QB và tôi.

-----------

Mùa ở đây không phải mùa gặt lúa hay gặt những thứ khác, mà là một mùa rất đặc trưng của đời sống sách vở văn chương bên Pháp: mùa tiểu thuyết. Hằng năm, đợt mấy tháng cuối bao giờ các nhà xuất bản Pháp cũng trình làng đến ngót cả nghìn cuốn tiểu thuyết mới. Thời điểm này là lúc công việc chuẩn bị đang đi đến hồi gấp gáp, nhà văn và nhà xuất bản đều hết sức cố gắng, nhất là cố gắng làm sao để sách mới in ra có doanh số tốt và nhất là cố đoạt các giải thưởng.

Chỉ trong một quãng thời gian ngắn, các nhà in tại Pháp sẽ chạy hết công suất để in ra số lượng tiểu thuyết bằng nhiều năm trời gom góp cộng lại của toàn thể giới nhà văn của nhiều nước như Việt Nam, nơi mỗi cuốn tiểu thuyết ra đời đều là hiện tượng bất thường cả, nhưng phần nhiều là bất thường ở chỗ… mãi mà vẫn thế.

Năm 2011 này, theo như một chuyên đề của tờ “Tạp chí văn học” (Magazine Littéraire), các chủ đề quan trọng sẽ là gia đình, thiên nhiên, căn cước và ký ức của các cá nhân đối diện với tổ tiên của mình, và có lẽ như là các nhà văn Pháp đã quá mệt mỏi, chán ngán với “thứ giả tự truyện và những cuộc hành trình xung quanh bản ngã”. Sau một thời gian co cụm lại ở khu vực xung quanh lỗ rốn, “các nhà văn trẻ [của Pháp] thích ghim chặt tác phẩm của mình vào lịch sử lớn lao, truy vấn về quá trình trôi qua của nhiều thế hệ, sự chuyển giao có thể có giữa người xưa và người hiện nay, tạo ra các nhân vật tìm kiếm sự nổi loạn”.

Các nhà văn trẻ của Pháp muốn nổi loạn chống lại những gì? Theo tác giả của chuyên đề nói trên, cuộc nổi loạn lần này chủ yếu xuất phát từ những người được hưởng nhiều ưu tiên trong cuộc đời nhưng lại đặt tra vấn về chính những ưu tiên đó, để đặt câu hỏi xem thế hệ trẻ cần đấu tranh vì điều gì, những tinh thần yên ổn của họ cần hét lên những tiếng hét như thế nào, rồi thì có thể có những lý tưởng hướng lối nào cho những người trẻ tuổi bỗng dưng cảm nhận rằng mọi thứ vây quanh mình thật là già nua, phẳng lặng…

Vài tên tuổi được người ta trông chờ ở “mùa” năm nay: Melvil Poupaud với tiểu thuyết “Quel est mon nom?” (Tên tôi là gì?), Thierry Consigny với cuốn sách ghi lại cuộc trò chuyện giả tưởng với con trai sau khi chú bé phải vào viện chữa bệnh, mang tên “Le soleil, l’herbe et une vie à gagner” (Mặt trời, cỏ và một cuộc đời cần chiến thắng), hay Anne-Sophie Stefanini, tác giả của cuốn tiểu thuyết đầu tay “Vers la mer” (Về phía biển), kể về một cô gái 18 tuổi trong cuộc đối đầu với mẹ mình.

Các đề tài lớn, gắn liền với lịch sử hay thời sự đã xuất hiện với mật độ cao hơn trong tác phẩm của nhiều nhà văn, chẳng hạn như tiểu thuyết “Dix” (Mười) của Éric Sommier thuật lại thảm họa mới xảy ra tại đường hầm qua núi Mont-Blanc làm khoảng ba mươi người thiệt mạng vào năm 1999, hoặc như “Avant le silence des forêts” (Trước sự im lặng của những cánh rừng” của Lilyane Beauquel về một người lính Đức trẻ tuổi bước vào cuộc chiến tranh năm 1914, và nữa, “Allée 7, rangée 38” (Lối 7, hàng 38) của Sophie Schulze vạch lại số phận tan nát của nhân vật Walter trong nước Đức đầu thế kỷ XX.

Nhìn chung, các nhà văn trẻ tuổi của Pháp ngày càng mạnh dạn hơn trước những vấn đề lớn của lịch sử, bớt bị ám ảnh trong những quẩn quanh với phòng ngủ và con đường đi từ nhà ra siêu thị rồi tới bãi gửi xe rồi lại quay về nhà.

Về cơ bản, “mùa tiểu thuyết” của nước Pháp cũng là một mùa gặt, ở đó người ta gặt những giá trị văn chương mới. Điều đáng nói là mặc dù thời thế hiện nay đã rất bất lợi cho sách in và ngành xuất bản, báo chí Pháp vẫn dành rất nhiều chỗ cho các nhà văn mới và trẻ. Tương tự như vậy, các đồng nghiệp nhà báo người Việt Nam của họ cũng đang để rất nhiều “đất” chuẩn bị cho một hoạt động vô cùng đáng chú ý và thu hút nhiều sự quan tâm của xã hội: Hội nghị Những người viết trẻ Toàn quốc lần thứ VIII.

Nhị Linh

Sách (XXX) Cơ hội của nhờ bấu văn huớ

Sự khốn cùng của con người, đấy là cơ hội của (điền vào chỗ trống) hehehe.

Thử khai quật một sự kiện cách nay đã tròm trèm mười năm xem ra sao :P

Các bác xem nhá, giống nhau không:

Thì là vì giống nhau thật mà.

Nhưng cũng không hẳn là giống hoàn toàn, bìa sau nó mới khác:

Lưng của đàn ông

Làm thế nào để viết văn hay thì khó trả lời, ngay đến các đại văn hào vấp phải công án này cũng phải trợn mắt vê râu rồi lững lờ lỉnh mất, chứ câu hỏi làm thế nào để viết văn như Nguyễn Việt Hà thì cũng mơ hồ khó, nhưng tuyệt đối không phải là một trọn vẹn bất khả tư nghị.

Sở dĩ có đề tài hóc hiểm như thế này là bởi mới gần đây vào một buổi trưa Hà Nội mưa xuân phơi phới bay tôi bị hai đồng nghiệp bất thần đồng loạt tặng sách. Nguyễn Việt Hà và Phạm Thị là hai cái tên xuất hiện nhiều nhất trên tờ DAN ONG (nhân viên ngân hàng thường e lệ hỏi phải chăng đây là tờ báo của hội người nuôi ong Việt Nam), chỉ sau mấy ôtô sedan và dăm anh chàng ngực nhô bụng múi túi lắm tiền phiền một nỗi chỉ xem tranh. Hai kẻ dại dột ấy tặng sách cho tôi, cũng là một “chroniqueur” chuyên thiếu đề tài. Xóm báo chí ít tiêu thụ listerine ở nước ta đồn rằng Nguyễn Việt Hà khi bí đề tài sẽ chép lại một bài viết cũ nhưng đảo ngược thứ tự các dòng, còn Phạm Thị nếu không biết viết gì cho số tới sẽ đọc ba lần toàn bộ các trang tư vấn tâm lý của mười tờ báo có tia ra lớn nhất của Hà Nội.

Nhảy đầm, uống rượu, đọc sách

Cuối tuần đi nhảy đầm uống rượu đọc sách cái nhỉ :)) Bài này của bác Nguyễn Chí Hoan viết về tập truyện ngắn Của rơi (Nguyễn Việt Hà, NXB Phụ nữ, 2004), tên đầy đủ của bài là "Nhảy đầm - uống rượu - đọc sách, và cái Hà Nội lãng mạn u sầu).

-------------

Xuyên suốt và bao trùm 19 truyện ngắn trong tập truyện này, từ đầu đến cuối, trước hết không phải là đề tài cốt truyện nhân vật..., mà là cái phong cách nhất quán và xuất sắc của tác giả.

Đó là một phong cách rõ ràng biểu hiện nổi bật trong hai đặc thù về hình thức văn chương: thứ nhất, đó là sự độc đáo của từng câu văn; mỗi câu văn ở đây đều hiển nhiên mang một "bộ gen" của cái đặc thù phong cách này, nghĩa là mỗi câu văn ở đây đều mang cái âm hưởng của giọng nói của một con người cụ thể và như vậy, các câu ở đây thực sự là các phần tử tạo thành một thiên truyện; đặc tính của các câu này như một nguyên tắc cấu trúc dẫn đến đặc thù thứ hai là thuật kể chuyện của tác giả đồng thời cũng là cấu trúc của câu chuyện. Lối cấu trúc này, như ta có thể thấy trong tập truyện, rõ ràng đã phát triển từ các truyện đầu (tất cả các truyện trong tập đều đươc tác giả ghi chú thời điểm sáng tác) qua các truyện về sau, vẽ nên một tiến trình ngày càng trở nên điển hình về cách kiến tạo một thiên truyện của tác giả. Đó là một cấu trúc dòng tâm tư. Tất nhiên nó không phải là cái "dòng ý thức" đã quá nổi tiếng suốt cả trăm năm qua. Và tất nhiên, nó cũng không phải là những chuỗi phân tích tâm lý nhìn từ một góc độ nhà văn, với tư cách như là một đạo diễn kiêm biên kịch lại kiêm cả diễn viên nhập "vai"... Đơn giản nó là một dòng chảy của tâm tư hữu thức - những cái nhớ, cái tiếc, cái muốn, cái cảm thán và cái chủ định, cái hồi tưởng và cái suy ngẫm, v.v…, tất cả những hoạt động thông thường của cái tâm trí gần gũi với bất cứ ai, cũng chất chứa và sâu xa đồng thời cũng sẵn sàng là dễ hiểu với bất cứ ai. Nhưng nó lại là một "con đường vương giả" đi đến chỗ tạo nên một thực tại riêng biệt, một thực tại của tâm trí trong đó những sự phi lý về không-thời gian được nhìn nhận như là tương đương với không-thời gian có tính trần thế bên ngoài tách biệt với tâm tư.

Như chúng tôi đã nhận xét, toàn bộ những đặc tính cấu trúc trên đây là xuất phát từ/dựa vào các câu văn, từng câu văn - giống như thể con mắt của con chuồn chuồn tạo nên bởi những con mắt nhỏ hơn sắp xếp bên trong theo một trật tự chặt chẽ. Ta có thể xem một vài ví dụ trong tập truyện:

a. Mở đầu truyện "Cố rồi sẽ nhớ" tác giả viết:

"Có một ngày rất âu lo đã đến với thằng Nam béo. Bụng bồn chồn tưng tức, giống như đang ngồi giữa một cuộc họp trang trọng bỗng mót tiểu tiện mà không thể đi". (tr.240)

b. Và đây, tác giả viết về một nhân vật nữ thi sĩ trong truyện "Biển lạ":

"Cô thử gào, cái giọng khàn khàn bị lấp nhợt nhạt ngay sau tiếng gió. Giọng khàn chỉ thời thượng trên sân khấu ca nhạc còn trên thi đàn giọng đó là vớ vẩn. Văn chương khắc nghiệt lắm, một trong tứ đại phê bình gia đã chân thành khuyến cáo các cây bút trẻ. Thơ hay phải có giọng. Nhưng to quá thì ồn nhỏ quá thì nhược thánh thót quá thì sến. Làm sao nó phải vừa to vừa nhỏ, hoặc lúc thì dài lúc thì ngắn. Cứng khi cần cứng mềm lúc muốn mềm. (...) Cô đã nghe theo và mất gần hai năm cô mới đau đớn nhận ra là mình lầm lẫn. Cô là phụ nữ, cô không cần cái đó và không thể có cái đó. Cô tháo bớt vòng để buộc chỉ cổ tay thề tuyệt giao với nhà phê bình Tây Đọc, chỉ chơi với ba người còn lại theo kiểu vong niên đó là Nam Gào, Bắc Thét và Đông La." (tr.210-211)