Trở về cổ điển: Balzac - Vở kịch con người

Tôi không hoàn toàn thấy cái tên chung bộ tác phẩm của Balzac, La Comédie humaine, được dịch sang tiếng Việt thành Tấn trò đời thì có gì đáng chê trách, cho tới lúc đọc lại và đọc thật kỹ tác phẩm của Dante Alighieri (xem ở kia); đặc biệt, trong đường link ấy có một cái comment nhắc ngay tới La Comédie humaine, nó đã làm tôi suy nghĩ rất nhiều trong cái lần tôi đọc lại và đọc thêm những gì của La Comédie humaine mà trước đây tôi còn chưa đọc. Những năm thời niên thiếu của tôi, Balzac là tác giả "thôi miên" tôi (có phải là ngẫu nhiên không, khi sự thôi miên đã được Balzac trình bày một cách sâu sắc và thiên tài trong phần thứ nhất cuốn tiểu thuyết Ursule Mirouët?) Văn chương của Balzac thực sự có thể thôi miên; ngày ấy, tôi đọc đến cả Nông dân (Les Paysans), tác phẩm chưa hoàn thành, và tôi thú nhận đã thấy nó cực kỳ buồn ngủ. Nhưng Vỡ mộng (Illusions perdues), Bước thăng trầm của kỹ nữ (Splendeurs et misères des courtisanes) hay Miếng da lừa (Peau de chagrin), Eugénie Grandet thì không chút nào; ngày ấy, đọc xong Bette, vì không biết cuốn tiểu thuyết đi cặp đôi với nó tạo thành "Les parents pauvres" tức là "Họ hàng nghèo", Pons, cũng đã có bản dịch tiếng Việt, tôi đã lao vào bản tiếng Pháp của Pons với một sự háo hức trộn lẫn rất nhiều hoảng sợ.

Ferragus (tiếp)

Blogspot dường như không cho edit quá nhiều, thử nhiều lần mà cứ bị đơ ra, nên tôi post phần tiếp theo của Ferragus riêng ở đây (Auguste de Maulincour bắt đầu gặp chuyện bất ngờ đầu tiên trong loạt những bất ngờ mà chàng sẽ gặp, trong số đó có những bất ngờ không hề dễ chịu).

Balzac: Một vụ việc ám muội

Tôi vẫn cứ ngồi đó, đọc Balzac cho đến hết buổi chiều.

Cho đến lúc này, ta đã có: Albert Savarus (ngay ở đầu, Balzac mỉa đám sưu tầm, cho rằng bọn sưu tầm kiểu gì cũng bị điên, hehe), đó là một trong những tác phẩm đầu tiên của La Comédie humaine, thuộc "Scènes de la vie privée"; ta đã có Séraphîta, tác phẩm cuối cùng của phần "Études philosophiques"; ta cũng đã có Ferragus và Mặt bên kia của lịch sử hiện thời, tức là tác phẩm mở đầu và tác phẩm kết thúc của phần "Scènes de la vie parisienne".

Dân Việt Nam

Albert Savarus

Tôi vẫn không thôi ngồi đó, etc. etc.

Ta quay trở lại từ đầu La Comédie humaine.

Hiện tượng luận về mối quan hệ thầy trò

Ngô Tất Tố có lần bảo, ở trường hợp một bài thơ lưu truyền từ xưa mà ta không biết rõ tác giả, nếu trong danh sách tác giả khả nghi có một ông vua (chẳng hạn Lê Thánh Tông), người ta sẽ dễ dàng nhận ra bài thơ ấy đúng là do ông vua kia làm, nếu thấy đó là một bài thơ rất ngu (cf. Thi văn bình chú). Nhiều bài viết, có giấu tên tác giả đi tôi vẫn nhận ra ngay đó là sản phẩm của một giáo sư văn học nào đó, có lẽ cũng vì một lý do không khác mấy so với điều Ngô Tất Tố đã nói.

Postscript

Cuốn sách mới nhất của Gérard Genette: