Lignes: bài giảng cuối

sau khi đã (gần như là) đầu tiên thì bây giờ đến cuối cùng

trong bài giảng cuối này, Deleuze cũng quay trở lại với (vài) nội dung ở đó

Rạp chiếu phim buồn

"Vậy thì sẽ không đủ nếu tôi viết Tôi bất hạnh. Chừng nào không viết gì khác nữa thì tôi ở quá gần tôi, quá gần nỗi bất hạnh của tôi, để mà bất hạnh đó có thể thực sự trở thành bất hạnh của tôi."

(Maurice Blanchot)

(tiếp tục đi ba lớp, hai thợ mộc, đêm thứ nhất, Quignard, Larnard, bóc các lớp)

Một cái gì đó giống như là atavism:

(Bỏ) thêm màu (vào)

NXC; AET; KTĐ


(màu và màu)

Quignard

tức là, quay lại đó

(đây và kia)

(và nữa)

(tiếp tục "thợ mộc", "Lanark" và "bóc")

Pascal Quignard, đó là

Bóc các lớp

nghl: được cái là view biển

đến khổ, đã bổ rồi lại còn bóc

đấy, đã đủ

những cuộc phiêu lưu của Lanark

Lanark

đã MC rồi giờ lại AG

Hai người thợ mộc trùng tên

- đi đằng kia thêm một đoạn, rồi rẽ lên Đê La Thành

thành phố chỉ có thành, không có thánh

(EK)

Ở đầu bên đó, là những

Đêm thứ nhất

Cuốn sách năm 1980 (lúc này Borges đã quá 80 tuổi) của Borges là Siete noches. 7 đêm của Borges, trong đó hơn một có chủ đề là đêm (Nghìn lẻ một đêm, nhưng cũng cả Ác mộng và Sự mù- nếu không muốn tính luôn vào đây Thơ, về cơ bản cũng thuộc đêm). - tiêp tục "Tựa" và "Lớp"

Kịch Thần

Lời tựa Quyển 2

quay trở lại trọng điểm

(tiếp tục đbl)

Lời tựa cho Quyển 2 Discorsi là một text đặc biệt quan trọng của Machiavel.

Tất tật các con người đều ca ngợi quá khứ, chê trách hiện tại, và thường xuyên chẳng có lý lẽ nào. Họ ủng hộ những gì từng tồn tại xưa kia mạnh mẽ đến mức không chỉ họ tán dương các thời kỳ mà họ chỉ biết được nhờ những bảng lược đồ mà các sử gia đã để lại cho chúng ta; mà, người ta còn nghe thấy họ, lúc đã về già, xiển dương những gì họ nhớ mình từng chứng kiến hồi trẻ. Thường xuyên hơn cả, ý kiến của họ sai lạc. Thế nhưng, tôi nghĩ, sau đây là những nguyên nhân chính cho thành kiến của họ.

Wanda

Wanda: một nhân vật (nữ, tất nhiên) khác.

Và đây là nhân vật nổi tiếng nhất của Sacher-Masoch, nhân vật nữ chính (Wanda von Dunajew) trong chính Venus in furs, cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất, người đã làm Severin sợ hãi khủng khiếp vì tưởng bức tượng Venus trong vườn sống dậy; trong câu chuyện cũng có yếu tố quan trọng là bức tranh vẽ Venus soi gương của Titian.

Nhưng có một "Wanda" khác, lần này là trong đời thực của Sacher-Masoch.

Trong cuốn sách của mình, Gilles Deleuze đã ngay lập tức nhắc đến Wanda

Dragomira

Dragomira là một nhân vật nữ của Leopold von Sacher-Masoch -

(như vậy là, quay trở lại đó)

một nhân vật như ta vẫn hay thấy ở các câu chuyện của nhà văn Mala Rus'.

Liên quan đến điều này, ta biết một chuyện: từng có lần cùng một lúc có hai bài phê bình văn chương Sacher-Masoch ở nước ngoài, tại Pháp là một bài ca ngợi khủng khiếp, Sacher-Masoch được porté aux nues, như người ta vẫn hay nói, còn một bài khác, hình như ở Áo, tuy rất ca ngợi nhưng dè dặt hơn và bảo nhân vật nữ nào của Sacher-Masoch cũng giống hệt nhau.

đi ba lớp

Khảo cổ học bắt đầu từ lớp thứ nhất.

Lớp sau đó có thể coi là xờ-pai gì đó. Với hai mẫu điển hình này có thể thấy, nếu lớp một rất lè phè, hung hãn thì lớp hai dường chỉn chu, nhất là rất lịch sự. Đại khái, ngược hẳn lại.

Nhưng

(tiếp tục fl và ps)

khi không chỉ có hai lớp, mà thêm một lớp nữa, tức thì mọi chuyện khác hẳn, nhất là sự đối xứng (đx) bị xô lệch - điều ít nhất có thể nói là, đối xứng không phải là nguyên nhân duy nhất cho nỗi chóng mặt.

Rất dễ thấy, thậm chí điều đó còn là hiển nhiên (hnh), lớp thứ ba tìm cách trái ngược với lớp thứ hai. Vậy thì tức là, lớp ba lặp lại lớp một? Rất nhiều điều nói lên như vậy (cứ chờ đủ lâu, mọi sự đều lặp lại, thậm chí cứ đợi thật lâu, khéo nazi còn có vẻ khả kính): ít nhất thì ngôn ngữ của những gì trẻ trung ngày nay rất gần với ngôn ngữ tathy (tuy những người dùng ngôn ngữ ấy không hề ý thức được điều này).

Nhưng tất nhiên là không giống chằn chặn. Một điểm khác nằm ở một từ (một chữ) rất nhỏ:

Buổi sáng

Buổi sáng, nghe thấy tiếng hát. Sáng cuối tuần, rất dễ nghe thấy tiếng huyên náo: weekend là sự vi phạm không bị trừng phạt.

(một buổi sáng khác)

Một đứa bé gái luyện giọng ngay ở thềm trước nhà - chắc hẳn nó biết kể cả là cuối tuần thì nó cũng sẽ bị bố mẹ mắng nếu gào lên ở trong nhà: lý trí hay bản năng dạy nó là phải đi ra ngoài, đóng chặt cửa lại; những gì quen thuộc thì mới hay bị trừng phạt nặng. (một giọng khác) Không chắc được là nó có biết mình có giọng hay không. Vẫn giọng ấy nhiều khi hét rất to, có lần bị một ông mở cửa ra mắng, không rõ bằng thứ tiếng nào, hẳn để hỏi nó là con cái nhà ai, ở nhà nào, dọa mách bố mẹ nó cái tội nó làm ồn. Nó làm ồn kinh thật, vì nó có giọng (điều mà có lẽ nó còn chưa biết).

Nói về

sức tàn phá của mùa xuân: một trong những thứ to lớn đến mức không thể nào đo lường nổi, nó là vô hạn định

"nói về" thì cũng là "xung quanh", hoặc ít nhất là gần như thế, nhưng nếu nói xq thì ngay lập tức sẽ gây cảm giác về một thứ: constellation

Adorno nói về Benjamin (và nói không ít):

P&S

tiếp tục S&M

Hiển nhiên

(hay là hỉ nhi nhỉ?)

Nhìn vào điều hiển nhiên (và thấy nó): đấy là Borges. Nhìn thấy sự hiển nhiên là việc của một số nhân vật (nói đúng hơn, một số cấu tạo), trong đó có Borges.

S&M

nghl: thế là mất cả giỗ

tiếp tục luôn (tức là, bắt đầu luôn)

như vậy thì cũng gần như đồng nghĩa với quay trở lại cái đó

Cuốn sách của Gilles Deleuze

thổ nhuận đài thanh

- năm nay tuyết rơi quá nhiều, tuyết lớn

- trái đất vẫn chưa chịu nóng lên à?

hết tháng thụt, tôi bỗng nhớ đến

(một người) Florjan Lipuš

(một Slovenia khác)

(tiếp tục một người ngay trước)

Xung quanh

 

tức là xung quanh nhân vật ấy

hết vg rồi lại đến xq:

(cũng tiếp tục một x khác)

Correspondant

đã không ít correspondance

(như là, như là)

và nhất là quanh nhân vật ấy (như và như)

thì bây giờ correspondant: cuối cùng thì cũng tìm ra được nó

Borges về James, Kafka và Melville

Mấy lời tựa của Borges

Melville

Kafka

James

Xong rồi mới nói

cây J cơ và cây Đầm bích/u ám bàn tình ái đã xa

một lần lỡ độ đường, tình cờ gặp Catulle Mendès, Baudelaire được nhân vật kia tốt bụng mời về nhà ngủ đêm

hôm ấy, Catulle Mendès khốn khổ với màn kế toán cuộc đời rợn người (Baudelaire tính toán chi li cho Catulle Mendès nghe, kết quả là: cả đời mình, Baudelaire chỉ kiếm được cỡ một franc một ngày: điều này giải thích rất nhiều nỗi chua cay mà Baudelaire cảm thấy đối với Hugo) của người khách kỳ quặc không ngớt lảm nhảm và thở than

Đổi đến đó

bắt đầu đi, bắt đầu đi

qua mức độ đó

"Khiếm khuyết về quan hệ này đã giúp sự trong trắng của họ thoát được khỏi mọi băng hoại." [về người Đức]

(Machiavel, Discours, Q1, Ch. LV)

ngay sau đó, Machiavel nói đến nguyên nhân thứ hai khiến các nền cộng hòa giữ được sự thuần khiết về phong hóa: ở đó không công dân nào sống như nhà quyền quý (hay thực sự là nhà quyền quý)

(một người) Judith Schalansky

(ngay trước)

Một chân dung

mốt năm nay là: hàu

tiếp tục tthngl

Vuông góc

Trời ơi, si trưởng à?

TTNL

(tiếp tục vcr, pln và mc)

Nếu viết tiếp về đó, hẳn tôi sẽ gọi nó là một TTNL mới; ít nhất thì TTNL cũng hiện ra như một piste có thể theo.

TK:

Pline

nghl: "Sắp đến lúc cả Hà Nội cũng không đổi nổi một tờ 500 nghìn rồi."

Quay trở lại thế giới ấy - tiếp tục luôn

(và cũng)

(một người) Mircea Cărtărescu

ngay trước (tiếp tục vicar và ngoại)

Quen hẳn với im lặng

nghl: "- Càng ngày càng khó tìm cây xăng hơn. - Cả ATM nữa."

(tiếp tục pbs)

Robert Walser viết ba cuốn tiểu thuyết trong một cú toát mồ hôi. Chỉ một lần, rồi chỉ còn theo cách của lấm tấm. Và đến lúc Quay về tuyết:

Một vicar

Tác phẩm có "vicar" trong nhan đề đáng nhớ hơn cả? La Profession de foi du vicaire savoyard (Rousseau) và The Vicar of Wakefield (Oliver Goldsmith). Quyển thứ hai, như đã nói, là do Goethe. Trăm sự nhờ Goethe.

Cùng quyển ấy, Wakefield phá thế độc tôn của Tom Jones trong địa hạt văn chương Anh thế kỷ 18. Ta sẽ xem có thể làm như vậy đến mức nào.

Những người như Oliver Goldsmith phải vật lộn với nhiều thứ: chuyện không hề dễ, với một thời như thế. Sau những người như Goldsmith, mọi thứ đã khác hẳn - đã có hình thức vững: chẳng hạn, có thể xem một nhân vật ngay sau đó.

cặp nữa

cặp này, thì cũng (tiếp) luôn cặp kia; tức là (erratum), cặp kia rồi thì cũng luôn cặp này

Viết trước cái chết

"chỉ một tờ giấy cũng có thể gói được bất kỳ cái gì, thậm chí là tất tật mọi thứ, miễn là nó đủ to, à không phải xin lỗi nói nhầm, miễn là nó đủ mỏng"

(E. K., oui il est de retour, et ce n'est pas trop tôt)

"Viết (về) cái chết" và "viết trước cái chết" thì không phải là cùng một điều.

Cũng không phải, không hoàn toàn, là "biết trước cái chết" (của chính mình): sự biết trước này khiến tôi nghĩ ngay, khi thấy cần một ví dụ, đến nhân vật ấy.

Đối với Robert Walser (và, rộng hơn thì)

Nádas Péter: luit. Lui

Khi thấy một nhà văn mà ta đọc từ suốt nhiều năm, đọc hết cuốn sách này đến cuốn sách khác - có thể theo đúng trình tự, có thể không, mà đúng hơn là theo một trật tự nào đó rất khó nắm bắt với nhiều can thiệp của tình cờ - in hồi ký (nhất là, cuốn hồi ký ấy lại đặc biệt dày), thì ta hiểu là đã bắt đầu khác: đã bắt đầu hết.

("ngôi nhà" - không kèm thêm "và những etc."; và "tình yêu")

thoát đúng lúc

như vậy là như vậy là

Chiến tranh & Hòa bình

Nỗi buồn chiến tranh

chiến tranh

Màu của chiến tranh

đúng hôm nay cách đây 9 năm

đừng nhìn Shiva, mù đấy

Giống mọi khi nào xảy ra tranh cãi trên diện rộng, vấn đề toàn bị nhìn nhận sai, thậm chí là hoàn toàn ngược lại: vấn đề không nằm ở chỗ Bảo Ninh dám, mà