Jan 19, 2023

Vũ Đình Liên


(vì cùng chủ đề, cho nên tiếp tục luôn - cũng tiếp tục HJ, GD, VV, HM và



202 năm sau khi sinh ra, Baudelaire vẫn tiếp tục nói với chúng ta; thậm chí, vào thời điểm này, thơ Baudelaire dường như còn mới mẻ hơn so với phần lớn những gì đã xuất hiện trong vòng 200 năm.

Vũ Đình Liên: nhưng không phải "bên phố đông người qua", tất nhiên.

Vũ Đình Liên, chúng ta đã nhiều lần nói đến Bông huệ trong thung, tức là trong câu chuyện Balzac; nhưng như vậy thì chưa hề đủ, như vậy thì mới chỉ là một nửa: còn có câu chuyện Vũ Đình Liên-Baudelaire, mà giờ ta sẽ bắt đầu.


Bài đặt ở đầu quyển sách bên trái trong ảnh (của Đỗ Đức Hiểu):













Cuốn sách được in vào năm 1995: rất sát thời điểm Vũ Đình Liên qua đời.

Sách không có mục lục nên tôi phải đếm xem trong đó có tổng cộng bao nhiêu bài. Nếu tôi không đếm nhầm, thì có 155 bài. Như vậy có thể coi là đầy đủ Les Fleurs du Mal, ít nhất là theo một trình hiện nhất định của Les Fleurs du Mal (vì có nhiều).


Vì có một sự trùng (một sự trùng rất hi hữu) nên ta xem luôn:




Như ta thấy trong đường link, phong cách dịch thơ của Vũ Đình Liên và phong cách dịch thơ của Bùi Giáng (cùng một bài thơ, của Baudelaire) là hai phong cách không thể đối lập hơn: mỗi bên đi về một cực.


Vũ Đình Liên thì không, nhưng tôi từng gặp Đỗ Đức Hiểu, một lần. Đó là một vài năm sau quãng 1995-1996, tức là khoảng thời gian liên quan đến quyển sách trên đây; tại nhà Đỗ Đức Hiểu, phố Hàng Bài. Tôi từng nói, ở một chỗ khác, rất may người viết lời tựa cho bộ sách Balzac tiếng Việt là Đỗ Đức Hiểu - có lẽ đấy là người duy nhất của cả một thời không buộc chết Balzac vào một danh hiệu rất vớ vẩn: "nhà văn hiện thực".






Philippe Langlet           Phan Thế Hồng           Hoàng Công Khanh           Hồ Dzếnh           Nghiêm Xuân Thiện           Trúc Khê (Ngô Văn Triện)           Nguyễn Ngọc Kha           Nghiêm Xuân Huyến           Tùng Lâm Lê Cương Phụng           Dương Bá Trạc           Nguyễn Khánh Đàm           Đoàn Thị Điểm           Cao Hải Hà           Phan Huy Đường           Tạ Thu Thâu           Nguyễn Triệu Luật           Bùi Cẩm Chương           Đỗ Đình Thạch           Lưu Quang Vũ           Lê Văn Thiện           Trần Vàng Sao           Phan Phong Linh           Triều Đẩu           Nguyễn Văn Vĩnh           Đặng Thai Mai           Đỗ Long Vân           Văn Cao           Hoàng Ngọc Hiến           Viên Linh           Trịnh Hữu Ngọc           Thành Thế Vỹ           Thái Phỉ           Lê Doãn Vỹ           Lê Trí Viễn           Nguyễn Đình Thi           Nguyễn Thế Anh           Tản Đà           Trương Vĩnh Ký           Phan Ngọc           Nguyễn Hữu Trí           Hoàng Đạo Thúy           Nguyễn Thạch Kiên      Hoàng Đạo           Trương Chính           Tạ Tỵ           Nguyễn Khải           Hồ Văn Mịch           Trần Thanh Mại           Lê Thành Khôi           Tạ Chí Đại Trường           Trần Huyền Trân           Phan Văn Hùm           Trọng Lang           Lệ Thần Trần Trọng Kim           Nguyễn Vỹ           Vũ Ngọc Phan           Lương Thúc Kỳ           Tchya           Đào Trinh Nhất           Nguyễn Du           Nghiêm Xuân Hồng           Thạch Lam           Hoàng Ngọc Phách           Nguyễn Bính           Thiếu Mai           Trần Lê Văn           Thế Lữ           Hoàng Xuân Hãn           Nguyễn Tuân           Ngô Thúc Địch           Huy Cận           Trương Tửu           Nam Cao           Mai Thảo           Hoàng Cầm           Phạm Xuân Ẩn           Phạm Quỳnh           Dương Tường           Bửu Kế           Nguyễn Mạnh Côn           Hoài Thanh           Nguyễn Mạnh Tường           Quang Dũng           Hoàng Anh Tuấn           Ngô Đình Nhu           Phạm Duy           Phạm Duy Khiêm           Vũ Trọng Phụng           Thanh Lãng           Lê Văn Trương           Hồ Hữu Tường           Phạm Cao Củng           Nguyễn Bắc Sơn           Chế Lan Viên           Bình Nguyên Lộc           Trần Văn Toàn           Vương Hồng Sển           Nguyễn Khánh Long           Vũ Đình Long           Kiều Thanh Quế           Thụy An           Tô Hoài           Ngọc Giao           Hữu Loan           Phan Khôi           Nguyễn Công Trứ



8 comments:

  1. nếu phía sau sách không ghi chú, anh có thể nói một tí về ảnh bìa cuốn sách tím?

    ReplyDelete
  2. cách đây một thời gian, "Le Spleen de Paris" được dự tính sẽ in cùng (đi thành một cặp) với "Bộ hành Paris" của Léon-Paul Fargue:

    http://nhilinhblog.blogspot.com/2021/08/gioi-thieu-tiep-nua.html

    lúc làm bìa, Phạm Đam Ca lấy hình ảnh tay của Fargue cho vào bìa Baudelaire; giờ, khi không làm như vậy nữa, thì cái bìa cũ vẫn đúng, cho nên giữ lại - Fargue là nhân vật rất phù hợp ở đây, về mặt tinh thần

    ReplyDelete
  3. cuối năm chạy cho nốt bài chứ gì

    tiếp tiếp tiếp

    ReplyDelete
  4. cái nhìn “mỗi bên đi về một cực” của anh làm em phải mở hai cửa sổ cùng lúc xem luôn cho rõ

    ReplyDelete
  5. đây có thể là một nối-nhỏ vào câu chuyện dịch thuật không? “cực” cho độc giả thấy personal của BG gần CB hơn VĐL

    ReplyDelete
  6. vớ vẩn, Vũ Đình Liên mới chính xác là người Baudelaire cần

    ReplyDelete
  7. ơ hóa ra có 2 Vũ Đình Liên

    ReplyDelete
  8. Beaudelaire sao nghe chừng "Thơ Mới" thế. Nữa, "tính hiện đại" sao có thể định nghĩa được nhỉ - for what?

    ReplyDelete